به گزارش پول بانک ، کوزموپولیتیسم (Cosmopolitanism) یا مکتب جهانوطنی، جریان فکری و ادبی است که در قرن بیستم توسط والری لاربو (Valery Larbaud) و پل موران (Paul Morand)، دو نویسنده و شاعر فرانسوی، شکل گرفت. این مکتب بر این اصل استوار است که انسانها باید خود را شهروندان یک جهان واحد بدانند و تمامی نقاط زمین را وطن خویش بشمارند.
مفهوم جهانوطنی: فراتر از ملیت و مرزها
کوزموپولیتیسم از دو واژهی یونانی «کوزموس» (Cosmos به معنای جهان) و «پولیتس» (Polis به معنای شهر) تشکیل شده و بهمعنای «شهروند جهانی» است. پیروان این مکتب معتقدند:
انسانها فارغ از ملیت، نژاد و فرهنگ، باید یکدیگر را هموطن بدانند.
ادبیات و فرهنگ باید جهانی شود و از محدودیتهای ملی فراتر رود.
وحدت فرهنگی و ادبی، پیشنیاز صلح و همزیستی جهانی است.
این ایده در واکنش به ملیگرایی افراطی قرن هجدهم و نوزدهم ظهور کرد؛ زمانی که برخی نویسندگان، ادبیات را منحصر به یک ملت میدانستند و با تحریک احساسات ملیگرایانه، مرزهای فرهنگی را تقویت میکردند. در مقابل، جهانوطنیها معتقد بودند شاعر و نویسنده باید از فرهنگهای مختلف الهام بگیرد و ادبیات را متعلق به تمام بشریت بداند.
ویژگیهای مکتب جهانوطنی
۱. گسترش افقهای فرهنگی: نویسندگان این مکتب با سفر به کشورهای مختلف، سعی در درک زبان، اندیشه و احساسات مردمان گوناگون داشتند. به همین دلیل، بسیاری از آثار آنان شبیه سفرنامههای ادبی است.
۲. تمرکز بر انسان مدرن: آنان از نگاه به گذشته گریزان بودند و معتقد بودند تفکرات قدیمی با دنیای پرشتاب و صنعتی امروز سازگار نیست.
۳. تسلط بشر بر طبیعت: یکی از درونمایههای اصلی آثار جهانوطنیها، قدرت روزافزون انسان بر طبیعت و فناوری بود.
۴. طرد ملیگرایی افراطی: این مکتب مخالف محدودکردن ادبیات به مرزهای ملی بود و به جای آن، همگرایی فرهنگی را تبلیغ میکرد.
جهانوطنی در عصر حاضر
اگرچه جهانوطنی در آغاز یک جریان ادبی بود، امروزه به یک فلسفهی سیاسی و اجتماعی تبدیل شده است. در دنیای جهانیشدهی امروز، ایدههایی مانند:
حقوق بشر فراملی
مهاجرت آزاد
همکاریهای بینالمللی
برآمده از همین اندیشه هستند. با این حال، منتقدان معتقدند جهانوطنی ممکن است به کمرنگشدن هویتهای محلی بینجامد.
جمعبندی: ادبیات بدون مرز
مکتب جهانوطنی خواستار عبور از محدودیتهای ملی و ایجاد پیوندی فرامرزی میان انسانها بود. اگرچه این ایده در سیاست با چالشهای زیادی روبهروست، اما در عرصهی فرهنگ و ادبیات توانست دیدگاههای جدیدی را به ارمغان آورد. در عصری که ارتباطات، جهان را به دهکدهای کوچک تبدیل کرده، شاید امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند نگاه
