قرارداد هوشمند (smart contract) چیست؟
درواقع قرارداد هوشمند یک کد برنامه‌نویسی است که روی بلاک چین پیاده‌سازی می‌شود و در صورت اتفاق افتادن یک سری شرایط دستورات خاصی را که برنامه‌نویس به آن داده است، اجرا می کند. درواقع قرار هوشمند ما را از دیگر اشخاص بی‌نیاز کرده است. برای اینکه مفهوم قرارداد هوشمند را به‌طور کامل متوجه شوید باید […]
درواقع قرارداد هوشمند یک کد برنامه‌نویسی است که روی بلاک چین پیاده‌سازی می‌شود و در صورت اتفاق افتادن یک سری شرایط دستورات خاصی را که برنامه‌نویس به آن داده است، اجرا می کند. درواقع قرار هوشمند ما را از دیگر اشخاص بی‌نیاز کرده است.
برای اینکه مفهوم قرارداد هوشمند را به‌طور کامل متوجه شوید باید ابتدا معنای قرارداد معمولی را بدانید.
سلب مسئولیت: تحریریه‌ی پول بانک در تهیه این محتوای تبلیغاتی نقش نداشته و مسئولیتی در قبال صحت آن ندارد.
یک قرارداد معمولی چیست؟
قرارداد معمولی، پیمان و توافقی است که بین دو نفر یا چند نفر نوشته می‌شود و آنها را به کاری در آینده متعهد می‌کند. مثلاً قرارداد پرداخت اجاره‌نامه
تفاوت قرارداد هوشمند و قرارداد معمولی چیست؟
چیزی که قرارداد هوشمند را از قرارداد معمولی متمایز کرده، فناوری بلاک چین است. این فناوری باعث شده است ما به‌واسطه ها بی‌نیاز باشیم؛ یعنی برای انجام کار ها به کسی نیازی نداسته باشیم.
درواقع قرارداد هوشمند کدی است که بر روی شبکه بلاک چین فعال می‌شود تا بدون نیاز به‌واسطه ها شرایط قراردادها بین طرفین بررسی و اجرا گردد. خوب است بدانید زمانی که قرارداد هوشمند بر روی یک شبکه بلاک چین آزاد اجرا می شود دیگر هیچ‌کس نمی‌تواند جلوی آن را بگیرد و آن را متوقف کند.
با استفاده از قراردادهای هوشمند می‌توان برنامه و پروژهای را طراحی کرد که بدون هیچ‌گونه واسطه و اختلالی تا ابد به کار خود ادامه دهند. جالب است بدانید خود برنامه‌نویسان قرارداد هوشمند هم نمی‌توانند کد قرارداد هوشمند ثبت‌شده در شبکه بلاک چین را تغییر دهند.
روش کار قراردادهای هوشمند شباهت زیادی به دستگاه‌های فروش آبمیوه در ایستگاه‌های مترو دارد؛ یعنی شما پول را به دستگاه وارد می‌کنید، دستگاه با پردازش مبلغ، سفارش شمارا تحویل می‌دهد بدون اینکه پای شخصی در میان باشد.
به همین راحتی.
قرارداد هوشمند چگونه کار می‌کند؟
همان‌طور که در قبل توضیح دادیم قرارداد هوشمند بر روی شبکه بلاک چین پیاده‌سازی می‌شود و میان همه اعضای بلاک چین یا همان نودها (Node) به اشتراک گذاشته می‌شود و همه یک نسخه از آن را خواهند داشت، بنابراین جلوگیری از اجرای آن یا دست‌کاری در آن تقریباً ممکن نیست؛ زیرا همه اعضای بلاک چین آن را اجرا می‌کنند، نه یک یا چند سرور و نهاد متمرکز.
در حال حاضر، اتریوم محبوب‌ترین پلتفرم قرارداد هوشمند است، اما بسیاری دیگر از بلاک چین‌های ارز دیجیتال (ازجمله EOS، Neo، Tezos، Tron، Polkadot) می‌توانند آنها را اجرا کنند. یک قرارداد هوشمند می‌تواند توسط هرکسی در بلاک چین ایجاد و به کار گرفته شود.
پیاده‌سازی قرارداد هوشمند
کد قرارداد هوشمند پس از طراحی توسط برنامه‌نویسان از طریق نرم‌افزار رسمی که شمارا مستقیم به بلاک چین متصل می‌کند، به‌صورت یک تراکنش بر روی بلاک چین ثبت می‌شود. لازمه نوشتن کد نویسی قرارداد هوشمند این است که زبان برنامه‌نویسی سالیدیتی را از بر باشید. در شبکه اتریوم، هر کد قرارداد هوشمند بر روی بلاک چین ذخیره می‌شود و هر شخصی که علاقه‌مند باشد اجازه می‌دهد تا کد قرارداد و وضعیت فعلی را بررسی کند تا عملکرد آن را تائید کند.
اجرای قرارداد هوشمند
برای ایجاد تعامل باید با تراکنش این کار را انجام داد ولی اگر فقط نیاز به بررسی قرارداد باشد نیازی به تراکنش نیست و اگر کارمزد قرارداد به‌اندازه کافی باشد، تراکنش تائید می‌شود.
شاید در رابطه با نحوه کارکرد قراردادهای هوشمند کمی گیج شده باشید که این موضوع کاملاً طبیعی است؛ زیرا فرایند اجرای قراردادها پیچیدگی‌های فنی زیادی دارد و شما به‌عنوان کاربر نیازی نیست بدانید قراردادهای هوشمند چطور کار می‌کنند.
برای ایجاد قرارداد هوشمند به چه چیزهایی نیاز دارم؟
- موضوع قرارداد و دسترسی
شما باید به محصول و شرایطی که در قرارداد درج کرده‌اید، دسترسی داشته باشید.
- شرایط قرارداد
شرایط قرارداد هوشمند شکلی دقیق از عملیات است که در صورت رخ دادن شرایط لحاظ شده، موجب اجرای قرارداد می‌شوند. این شرایط باید با برنامه‌نویسی مشخص شوند. همه شرکت‌کنندگان موظف به امضای قرارداد شرایط هستند.
- اوراکل (Oracle)
اوراکل در حقیقت اطلاعات خارجی را به قرارداد می‌دهد تا قرارداد مربوطه آنها را پردازش کند. مثلاً فرض کنید قرارداد اطلاعات هواشناسی را قرار است موردبررسی قرار می دهد، پس اوراکل می‌تواند یک پلتفرم هواشناسی باشد.
- پلتفرم انحصاری
قرارداد هوشمند به یک بلاک چین خاص ارسال می‌شود و در میان نودهای توزیع می‌شود؛ و همان‌طور که در قبل توضیح دادیم برای ثبت قرارداد نیاز به یک نرم‌افزار کلاینت رسمی هم دارید، که مستقیماً به بلاک چین متصل باشد. در حال حاضر اتریوم محبوب‌ترین پلتفرم برای اجرای قراردادهای هوشمند است.
کاربرد قراردادهای هوشمند در زندگی واقعی
هزاران ایده را می‌شود با این قراردادها عملی کرد؛ یعنی اگر بخواهید در هر فرایندی اعتماد را از بین ببرید این نوع قرارداد می‌تواند کارآمد باشد در ادامه سه مثال دراین‌باره برای شما عنوان کرده‌ایم.
انتخابات
برای انجام انتخابات تمام نودها در شبکه توزیع می‌شوند. درواقع تمام داده‌ها شفاف و رمزنگاری‌شده می‌باشند، در این صورت است که از هرگونه تقلب و دست‌کاری جلوگیری می‌شود.
مدیریت
جالب است بدانید قراردادهای هوشمند می‌تواند فرایندهای روتین را به‌صورت دقیق همچون یک ربات اجرا کند. مثلاً دستگاه‌های محاسبه حقوق کارمندان که بدون نیاز به‌حساب دار می‌تواند بر اساس ساعات کاری کارمندان حقوق آنها را پرداخت کند.
حق مالکیت
مثلاً یک خواننده یا بازیگر با انتشار فیلم یا موزیک در سایت رسمی خود با دریافت هزینه محصول خود را به فروش می‌رساند. حالا بعضی از سایت‌ها هستند که در کمین هستند محصولات را کپی‌رایت کنند اینجاست که مالکان پروژه با استفاده از قراردادهای هوشمند می‌توانند برای استفاده از یک فایل، یک سری شرایط خاص مثل پرداخت بها با یک توکن خاص را تعیین کنند.
مشکلات قراردادهای هوشمند چیست؟
هیچ‌چیزی در این دنیا وجود ندارد که فقط خوب مطلق باشد. قراردادهای هوشمند در کنار مزایای بی‌نظیر خود، معایبی هم دارند. در ادامه تعدادی از آنها را عنوان می‌کنیم.
عامل انسانی
چون این قراردادها توسط نیروی انسانی کد نویسی می‌شود، امکان اینکه اشتباهی در آن صورت بگیرد بسیار زیاد است. حال اگر قرارداد هوشمند بر روی بلاک چین قرار بگیرد، دیگر نمی‌توان آن را تغییر داد و باگ آن را برطرف کرد.
مشکل اوراکل‌ها
اوراکل‌ها ممکن است هک و یا دست‌کاری شوند؛ پس امکان اینکه اعتماد در قرارداد هوشمند را با چالش مواجه کنند بسیار بالا است.
وضعیت قانونی
قراردادهای هوشمند به‌صورت غیرمتمرکز فعالیت دارند و هیچ ارگان و اداره‌ای بر روی آن مدیریت ندارد. همچنین دولت‌ها آن را به رسمیت نمی‌شناسند. پس در صورت بروز مشکل نمی توان به مراجع قضایی مراجعه کرد.
هزینه‌های پیاده‌سازی
برای نوشتن قرارداد هوشمند نیاز به یک یا چند برنامه‌نویس است که این موضوع می‌تواند برای مالک پروژه هزینه‌های گزافی به همراه داشته باشد.
البته سرویس‌هایی هم هستند که قرارداد هوشمند تنظیم می‌کنند که کاربران می‌توانند با چند کلیک پروژه خود را طراحی کنند ولی این روش ممکن است خطا داشته باشد.
ارزهای همچون پولکادات، اتریوم، سولانا و … که از قرارداد هوشمند استفاده می کنند در صرافی کوینکس برای ترید قرار گرفته اند و جفت ارز همه ی آنها بیت کوین و تتر می باشد. همچنین پیشنهاد می کنیم که رقبای اتریوم را در سبد ارزی بلند مدت خود حتما قرار دهید تا بتوانید سود خوبی کسب کنید.
در این مقاله قراردادهای هوشمند را به‌صورت مختصر برای شما توضیح دادیم امیدوارم با خواندن آن اطلاعات مفیدی دریافت کرده باشید.
دیدگاهتان را بنویسید