سیاست پولی انقباضی ادامه دارد؛ نرخ بهره یازده هفته است ثابت مانده
ثبات نرخ بهره در اوج؛ نشانهای از سیاست پولی سختگیرانه بانک مرکزی بازار پول ایران روزهای داغ و پرفشاری را سپری میکند. برای یازدهمین هفته متوالی، نرخ بهره بینبانکی روی سقف مجاز خود، یعنی ۲۴ درصد ثابت مانده است. این عدد نشان میدهد که رقابت بانکها برای جذب پول چقدر شدید است. از طرف دیگر، […]
ثبات نرخ بهره در اوج؛ نشانهای از سیاست پولی سختگیرانه بانک مرکزی
بازار پول ایران روزهای داغ و پرفشاری را سپری میکند. برای یازدهمین هفته متوالی، نرخ بهره بینبانکی روی سقف مجاز خود، یعنی ۲۴ درصد ثابت مانده است. این عدد نشان میدهد که رقابت بانکها برای جذب پول چقدر شدید است.
از طرف دیگر، گزارشهای جدید نشان میدهد که بانکها برای رفع کمبود نقدینگی خود به در بسته بانک مرکزی خوردهاند. اما ماجرا چیست؟
عطش بانکها و پاسخ منفی بانک مرکزی
در جدیدترین عملیات بازار باز (مورخ ۲۴ آذر ۱۴۰۴)، بانکها صف کشیدند تا از بانک مرکزی پول قرض بگیرند.
درخواست بانکها: ۲۳ بانک کشور مجموعاً درخواست دریافت ۵۴۴ هزار میلیارد تومان (همت) نقدینگی داشتند.
پاسخ بانک مرکزی: بانک مرکزی تنها با پرداخت ۲۴۰ همت موافقت کرد (کمتر از نصف نیاز بانکها!).
این یعنی بانک مرکزی همچنان پایش را روی ترمز گذاشته و با تزریق قطرهچکانی پول، سعی دارد جلوی رشد نقدینگی و تورم را بگیرد. این سیاست که به آن «سیاست انقباضی» میگویند، باعث شده نرخ بهره در بالاترین حد ممکن (سقف دالان) باقی بماند.
عملیات بازار باز به زبان ساده؛ اینجا چه خبر است
شاید بپرسید «عملیات بازار باز» اصلا چیست؟ بیایید سادهاش کنیم: وقتی بانکها پول کم میآورند، نمیتوانند مثل ما از دوستانشان قرض بگیرند! آنها باید اوراق بدهی (مثل اوراق قرضه دولتی) را نزد بانک مرکزی ببرند و در ازای آن، برای مدت کوتاهی (مثلاً ۷ روز) پول نقد بگیرند. به این کار «عملیات ریپو» یا بازار باز میگویند.
اگر بانک مرکزی بخواهد در جامعه پول زیاد شود، اوراق بانکها را میخرد و به آنها پول میدهد.
اگر بخواهد (مثل الان) جلوی تورم را بگیرد، اوراق کمتری میخرد و پول کمتری به بانکها میدهد.
در گذشته چه اتفاقی میافتاد
قبلاً وقتی بانکها پول کم میآوردند، بدون هیچ قاعدهای از منابع بانک مرکزی برداشت میکردند (اضافه برداشت) یا دولت دستور چاپ پول میداد. این کارها مثل ریختن بنزین روی آتش تورم بود. اما حالا با ابزار «عملیات بازار باز»، بانک مرکزی سعی میکند این تزریق پول را قانونمند، شفاف و کنترلشده انجام دهد تا نرخ سود را مدیریت کند.
پیام روشن سیاستگذار
اینکه ۱۱ هفته است نرخ سود روی ۲۴ درصد قفل شده و بانک مرکزی به ۵۶ درصد درخواستهای پول بانکها “نه” گفته است، یک پیام واضح دارد: بانک مرکزی فعلاً قصد ندارد سیاستهای سختگیرانه ضدتورمی خود را شل کند، حتی اگر بانکها تحت فشار شدید بیپولی باشند.
دیدگاهتان را بنویسید