تراکم‌فروشی برای بازسازی جنگ: آیا این بدعتی خطرناک است
تراکم‌فروشی برای بازسازی مناطق جنگ‌زده: بدعتی خطرناک یا راهکاری اجتناب‌ناپذیر
سید امیرحسین گرکانی، عضو شورای مرکزی بنیاد مسکن، با انتقاد شدید از رویکرد بازسازی مناطق آسیب‌دیده از جنگ با استفاده از مدل‌های تأمین مالی مبتنی بر تراکم‌فروشی، این شیوه را بدعتی خطرناک دانست و بر لزوم حفظ تجربه‌های موفق گذشته در بازسازی تأکید کرد. او معتقد است که نباید با تصمیمات ناپخته، مسیر بازسازی صحیح را منحرف کرد.
بازسازی پساجنگ: مردم، دولت و نقش خیرین
گرکانی در نشست “رویکردهای بازسازی پساجنگ” اظهار داشت که بازسازی باید از دل مردم و با مشارکت آن‌ها باشد و به رونق اقتصادی شهر کمک کند. او تأکید کرد که مالکان اصلی، خود مردم هستند و حتی با وجود کمک‌های خیرین، مسئولیت اصلی بازسازی بر عهده دولت است. طبق اسناد بین‌المللی و داخلی، دولت‌ها متولی مدیریت بحران در کشور هستند و هیچ نهاد خصوصی یا خیریه‌ای نباید جای دولت را در محوریت بازسازی بگیرد؛ بلکه باید نقش حمایتی و پشتیبانی داشته باشند. این مسئله به ویژه در شرایط کنونی که بازسازی با موارد پیشین متفاوت است، از اهمیت بالایی برخوردار است.
بحران مدیریتی و تأخیر در تصمیم‌گیری
این عضو شورای مرکزی بنیاد مسکن از تأخیر در تعیین تکلیف مدیریت بازسازی به شدت گلایه کرد. او با اشاره به اینکه پس از زلزله کرمانشاه، هیئت دولت در روز سوم مصوبه خود را صادر کرد، اما امروز با گذشت بیش از دو هفته از حادثه اخیر (جنگ ۱۲ روزه)، هنوز مدیریت بازسازی مشخص نشده است، این وضعیت را “بحران مدیریتی” خواند. گرکانی به گلایه رئیس کمیسیون عمران مجلس در این خصوص نیز اشاره کرد و گفت که این تأخیرها نارضایتی گسترده مردم را به دنبال داشته است. او همچنین به تغییر مسیر تصمیم‌گیری‌ها پس از یک اعلام اولیه اشاره کرد که موجب سردرگمی شده است.
چالش‌ها و انتقادات به مدل پیشنهادی شهرداری
گرکانی صراحتاً اعلام کرد که مدل پیشنهادی شهرداری برای بازسازی، مورد تأیید نیست. او وضعیت کنونی را اینگونه توصیف کرد: “یا دیر تصمیم می‌گیریم، یا بد تصمیم می‌گیریم، یا اصلاً بی‌تصمیم می‌مانیم.” این شرایط به گفته او، نارضایتی‌های گسترده‌ای را در پی داشته است.
تراکم‌فروشی: تصمیمی نادرست و غیرقانونی
او با لحنی قاطع تأکید کرد که به عنوان کارشناس، باید اشتباه بودن تصمیمات مبتنی بر تراکم‌فروشی را بدون لکنت بیان کرد و با کمک رسانه‌ها، این موضوع را به گوش رئیس‌جمهور رساند. گرکانی، تراکم‌فروشی را خلاف قانون و جرم دانست و بیان کرد که این منابع، پول حلال و مباحی نیستند که صرف جبران خسارت شوند. او افزود که با این بهانه، نمی‌توان منابع اندک حاصل از تراکم‌فروشی (که شاید به اندازه هزینه چند موشک هم نباشد) را صرف بازسازی کرد.
گرکانی ابراز اطمینان کرد که رئیس‌جمهور و هیئت دولت نیت خیر دارند، اما وظیفه کارشناسان است که با صراحت بگویند: “نباید با روکش قانونی، تصمیمی نادرست را توجیه کرد.” او یادآور شد که شورای شهر در همه ادوار نماینده مردم و مدافع منافع عمومی بوده و حتی اگر دولت مجوز دهد، نباید منافع عامه را قربانی تراکم‌فروشی کند.
بدعت خطرناک و درس‌هایی از گذشته
او هشدار داد که تراکم‌فروشی برای بازسازی، یک بدعت بسیار خطرناک است. گرکانی پرسید: “اگر این بدعت پذیرفته شود، فردا که زلزله‌ای در تهران بیاید، باید کل تهران را بفروشیم؟” او تأکید کرد که بازسازی به معنای زنده‌سازی و مشارکت اجتماعی است، نه صرفاً ساختمان‌سازی. اگر مردم در این فرآیند حضور نداشته باشند، هر بازسازی‌ای شکست خواهد خورد.
گرکانی با اشاره به تجربه‌های موفق گذشته، مانند بازسازی بم که با محوریت مردم و کمک‌های ویژه دولت به آن‌ها انجام شد، خاطرنشان کرد که نباید اجازه داد این سوابق ارزشمند از بین برود. او تأکید کرد که شهرداری‌ها باید مانند گذشته در کنار فرآیند بازسازی برای تسهیل و تسریع آن باشند، نه اینکه جایگزین مردم و دولت شوند.
در نهایت، گرکانی تصریح کرد که پول بازسازی متعلق به خود مردم است، نه پیمانکار. او باور دارد که بازسازی تنها زمانی موفق خواهد بود که مردم در محوریت تصمیم‌گیری و اجرا قرار گیرند. او همچنین به تجربه‌های نادرست گذشته، مانند ایده جابجایی شهر تهران، اشاره کرد که آسیب آن را مردم دیده‌اند و هشدار داد که اگر بازسازی اخیر نیز اشتباه مدیریت شود، مردم آسیب‌دیده باید درگیر قراردادها، اختلافات با پیمانکار و تصمیمات بی‌ریشه شوند.
دیدگاهتان را بنویسید