به گزارش پول بانک به نقل از سازمان امور مالیاتی کشور، بر پایه جدیدترین گزارش این سازمان، در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ مبلغ ۲۰۷ هزار و ۲۰۲ میلیارد تومان عوارض ارزش افزوده به حساب شهرداری‌ها، دهیاری‌ها، فرمانداری‌ها و ادارات کل امور عشایر واریز شده است که نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۸۲ درصد افزایش یافته است.
توزیع منابع به سطوح محلی و اقتصاد مناطق مختلف
آنچه این داده‌ها را برجسته می‌کند این است که عوارض ارزش افزوده تنها منبعی مالیاتی برای دولت نیست و بخشی از آن به صورت مستقیم در اختیار مدیریت شهری و روستایی و مناطق فاقد دهیاری و امور عشایر قرار می‌گیرد. به عبارت دیگر، تغییرات این منابع می‌تواند تصویری از میزان وجوهی باشد که از محل مالیات و عوارض ارزش افزوده به سطوح محلی اقتصاد منتقل می‌شود.
شهرداری‌ها همچنان بزرگ‌ترین دریافت‌کننده عوارض هستند. بر اساس داده‌های سازمان امور مالیاتی، عوارض واریزی به حساب شهرداری‌ها از ۹۱ هزار و ۴۵ میلیارد تومان در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۴ به ۱۶۸ هزار و ۳۰۸ میلیارد تومان در نیمه نخست امسال رسیده که رشد ۸۵ درصدی را نشان می‌دهد.
دهیاری‌ها نیز در این دوره با رشد قابل توجهی مواجه شده‌اند. عوارض واریزی به حساب دهیاری‌ها از ۱۹ هزار و ۸۶۶ میلیارد تومان در نیمه نخست سال گذشته به ۳۴ هزار و ۲۹۶ میلیارد تومان در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ رسیده و ۷۳ درصد افزایش یافته است.
فرمانداری‌ها که منابع مربوط به روستاهای فاقد دهیاری را دریافت می‌کنند، در نیمه نخست امسال ۲ هزار و ۷۹۹ میلیارد تومان عوارض دریافت کرده‌اند؛ این رقم در مدت مشابه سال گذشته برابر با ۱ هزار و ۵۸۹ میلیارد تومان بود و بنابراین ۷۶ درصد افزایش یافته است.
سهم ادارات کل امور عشایر نیز از این منابع در نیمه نخست سال جاری به ۱۷۹۹ میلیارد تومان رسیده است. این رقم در شش ماهه نخست سال ۱۴۰۴ یک هزار و ۷۵ میلیارد تومان بود که حاکی از رشد ۶۷ درصدی است. به این ترتیب در مجموع شهرداری‌ها، دهیاری‌ها، فرمانداری‌ها و امور عشایر، طی شش‌ماهه نخست امسال نزدیک به ۹۳ هزار و ۶۲۷ میلیارد تومان بیش از مدت مشابه سال گذشته عوارض دریافت کرده‌اند.
افزایش سهم بخش سلامت
اما افزایش منابع محدود به مدیریت شهری و روستایی نبوده است. در حوزه سلامت، سهم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از مالیات سلامت در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ به ۷۱ هزار و ۵۰ میلیارد تومان رسیده است، در حالی که این رقم در شش ماهه نخست سال گذشته ۳۷ هزار و ۱۳ میلیارد تومان بود. منابع اختصاص‌یافته به حوزه سلامت از این محل ۹۲ درصد افزایش یافته است.
رشد سهم ورزش و جوانان و آموزش و پرورش
در بخش دیگری از وصول عوارض ارزش افزوده، سهم وزارتخانه‌های ورزش و جوانان و آموزش و پرورش که ۰/۲۷ درصد تعیین شده بود، در نیمه نخست امسال به ۶ هزار و ۹۷۶ میلیارد تومان رسید. این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۳ هزار و ۶۰۹ میلیارد تومان بود و نشان از رشدی تقریبا ۹۳ درصدی دارد.
آنچه مشخص است این است که این ارقام گواهی بر تغییر مهم در مسیر توزیع منابع مالیاتی است؛ بدین معنا که بخشی از مالیات‌های وصولی در سطح ملی، پس از طی سازوکارهای قانونی، به منابع مالی شهرداری‌ها، دهیاری‌ها، مناطق عشایری و بخش‌هایی مانند سلامت، آموزش و ورزش منتقل می‌شود و سازمان امور مالیاتی طبق قانون مالیات بر ارزش افزوده مسئول وصول و توزیع این عوارض میان بخش‌های تعیین‌شده است.
بر اساس مصوبه شورای عالی امنیت ملی (شعام)، شهرداری‌ها و دهیاری‌های کل کشور موظفند ۴۰ درصد منابع حاصل از عوارض دریافتی از محل مالیات برارزش افزوده را با همکاری استانداری‌ها و فرمانداری‌های مربوطه صرف بازسازی و ساخت منازل مسکونی آسیب‌دیده در جنگ رمضان نمایند. در صورت عدم مصرف کامل این منابع در شهرداری‌ها و دهیاری‌ها، مازاد آن باید به حساب خاص وزارت کشور جهت بازسازی سایر نقاط کشور واریز شود.