چالش‌های کالابرگ: مشکلات در اجرا و سقف بودجه اختصاص یافته
بیش از یک ماه از آغاز به‌کار طرح کالابرگ الکترونیک می‌گذرد؛ پروژه‌ای که با هدف کوتاه کردن دست رانت‌خواران از ارز دولتی و واریز مستقیم یارانه‌ها به جیب مصرف‌کننده نهایی کلید خورد. با وجود اینکه دولت اکنون در آستانه اجرای مرحله دوم این طرح قرار دارد، اما شکاف عمیق میان “اعتبار تخصیصی” و “قیمت واقعی کالاها” به یکی از اصلی‌ترین چالش‌های معیشتی تبدیل شده است.
هدف از اجرای کالابرگ: حذف رانت یا حمایت از معیشت
فلسفه اصلی این طرح، تغییر مسیر یارانه‌ها از واسطه‌ها به سمت سفره مردم بود. در این سیستم، اعتبار یک میلیون تومانی برای خرید ۱۱ قلم کالای اساسی در کارت‌های بانکی سرپرستان خانوار فعال شد تا دسترسی به اقلام ضروری آسان‌تر شود. اگرچه دولت بر تقویت نظارت و رفع مشکلات فنی سامانه‌ها تمرکز کرده، اما واقعیت‌های بازار تصویر دیگری را نشان می‌دهد.
انتقاد صریح مجلس: یک میلیون تومان حتی هزینه گوشت یک خانواده نیست
محسن بیگلری، نماینده مجلس، در گفت‌وگو با رسانه‌ها ضمن تایید ایده اصلی طرح، انتقادات تندی را نسبت به مبلغ یارانه مطرح کرده است. محورهای اصلی اظهارات او عبارتند از:
شکست رانت ارزی: انتقال مستقیم حمایت به مردم، گامی عادلانه برای جلوگیری از سوءاستفاده دلالان از ارز ترجیحی است.
عدم تناسب با تورم: پیش از رسیدن اعتبار کالابرگ به دست مردم، قیمت اقلام اساسی چندین برابر رشد کرده است.
قدرت خرید ناچیز: رقم یک میلیون تومان در شرایطی که قیمت گوشت و برنج جهش داشته، عملاً تنها بخش بسیار کوچکی از نیازهای یک خانوار چهار نفره را پوشش می‌دهد.
دو پیشنهاد کلیدی برای نجات طرح کالابرگ
برای اینکه طرح کالابرگ از یک “حمایت نمادین” به یک “راهکار موثر” تبدیل شود، کارشناسان و نمایندگان دو مسیر اصلی را پیشنهاد می‌دهند:
۱. واقعی‌سازی مبالغ: اعتبار یارانه‌ها باید به صورت شفاف و متناسب با نرخ تورم لحظه‌ای افزایش یابد تا قدرت خرید مردم حفظ شود. ۲. کنترل هوشمند بازار: دولت نباید صرفاً به واریز اعتبار اکتفا کند؛ مدیریت قیمت‌ها در زنجیره تامین ضروری است تا تورم، اثرات مثبت یارانه را خنثی نکند.
در یک کلام: اگر مبلغ کالابرگ افزایش نیابد و بازار مهار نشود، تورم به راحتی این حمایت نقدی را بلعیده و فشار معیشتی بر اقشار آسیب‌پذیر همچنان پابرجا خواهد ماند.