پول سرگردان در دست مردم ایران؛ رقم حیرت‌انگیز را ببینید
تازه‌ترین آمار بانک مرکزی نشان می‌دهد که حجم نقدینگی کشور در پایان اسفندماه سال گذشته (۱۴۰۳) به رقمی باورنکردنی رسیده: ۱۰ هزار و ۱۶۵ هزار میلیارد تومان! از این کوه پول، فقط ۱۷۹ هزار میلیارد تومان به صورت اسکناس و سکه در دست مردم بوده که سهمی ناچیز، یعنی ۱.۸ درصد از کل نقدینگی سال ۱۴۰۳ را تشکیل می‌دهد.
نقدینگی در سال ۱۴۰۳: یک جهش بزرگ
بانک مرکزی اخیراً گزارش نهایی آمارهای پولی مربوط به سال ۱۴۰۳ را منتشر کرده است. بر اساس این گزارش، حجم نقدینگی کشور در پایان اسفندماه سال گذشته، یعنی ۱۰ هزار و ۱۶۵ هزار میلیارد تومان، نسبت به پایان سال ۱۴۰۲، ۲۹.۱ درصد رشد داشته است. این یعنی نرخ رشد دوازده ماهه نقدینگی از ۲۴.۳ درصد در پایان سال ۱۴۰۲ به ۲۹.۱ درصد در پایان سال ۱۴۰۳ رسیده که نشان‌دهنده یک افزایش قابل توجه ۴.۸ درصدی است.
پول و شبه‌پول: ترکیب نقدینگی عظیم ایران
همانطور که گفته شد، در پایان سال ۱۴۰۳، کل نقدینگی کشور به ۱۰ هزار و ۱۶۵ هزار میلیارد تومان رسید. این مبلغ شامل دو بخش اصلی است:
۲۶۳۱ هزار میلیارد تومان آن را “پول” تشکیل می‌دهد (که شامل اسکناس و سپرده‌های دیداری است).
۷۵۳۴.۲ هزار میلیارد تومان آن را “شبه‌پول” تشکیل می‌دهد (که عمدتاً شامل سپرده‌های غیردیداری بانکی می‌شود).
اسکناس در دست مردم: سهمی بسیار ناچیز از کیک نقدینگی
در پایان سال ۱۴۰۳، “پول” نسبت به پایان سال ۱۴۰۲، ۳۷.۵ درصد رشد داشته است. اما جالب‌ترین نکته اینجاست که از این بخش پول:
فقط ۱۷۹ هزار میلیارد تومان آن به صورت اسکناس و سکه در دست مردم بوده است.
۲۴۵۲ هزار میلیارد تومان بقیه را سپرده‌های دیداری (حساب‌های جاری) تشکیل داده‌اند.
این آمار نشان می‌دهد که فقط ۱.۸ درصد از کل نقدینگی کشور به صورت اسکناس و سکه فیزیکی در جیب مردم بوده است!
برای مقایسه، حجم اسکناس و سکه در دست مردم در سال‌های گذشته این‌گونه بوده است:
سال ۱۴۰۱: حدود ۱۲۲.۶ هزار میلیارد تومان
سال ۱۴۰۲: حدود ۱۴۶.۸ هزار میلیارد تومان
سال ۱۴۰۳: با ۲۲ درصد رشد نسبت به سال قبل، به ۱۷۹.۱ هزار میلیارد تومان رسیده است.
این اعداد به خوبی نشان می‌دهند که با وجود افزایش مطلق حجم اسکناس در دست مردم، سهم آن از کل نقدینگی به شدت کم و ناچیز است و بخش عمده نقدینگی در قالب سپرده‌های بانکی و شبه‌پول قرار دارد.