قانون جدید مرخصی کارگران در شرایط بحرانی: حمایت ویژه از نیروی کار
در روزهای اخیر، بحث درباره قانون جدید تأمین مرخصی کارگران در شرایط بحرانی داغ شده است. این قانون با هدف حمایت از نیروی کار در مواجهه با بحران‌هایی مثل جنگ، بلایای طبیعی، و حوادث غیرمترقبه تدوین شده و اهمیت زیادی برای متخصصان و رسانه‌ها دارد.
نقش حیاتی کارگران در دوران بحران
همیشه، در دوران بحران‌ها، کارگران در خط مقدم تولید و خدمات‌رسانی بوده‌اند. همانطور که علی اصلانی، کارشناس حوزه کار، اشاره می‌کند، در زمان جنگ تحمیلی، با وجود اینکه حقوق‌ها افزایش نیافت، کمتر کارفرمایی دست به اخراج کارگران یا تعطیلی کارخانه زد. در عوض، تمرکز بر حمایت و پشتیبانی از کارگران و تداوم تولید بود. این نشان‌دهنده تعهد کارفرمایان و اهمیت نقش کارگران در حفظ ثبات کشور است.
انواع مرخصی در شرایط بحرانی: حقوق و تکالیف
قانون کار برای شرایط بحرانی، پیش‌بینی‌های خاصی را در نظر گرفته است، به‌ویژه در زمینه انواع مرخصی‌ها:
مرخصی اجباری با حقوق: در این حالت، اگر کارفرما مجبور به تعطیلی موقت شود، باید حقوق کامل کارگران را پرداخت کند و حق کسر از مرخصی استحقاقی آن‌ها را ندارد.
مرخصی بدون حقوق: این نوع مرخصی معمولاً برای مواردی مانند تحصیل، انجام مناسک حج یا شرایط مشابه است. اما در مواقع بحرانی، اگر کارگران به مرخصی اجباری فرستاده شوند، پرداخت حقوق در این نوع مرخصی بستگی به توافق بین کارگر و کارفرما خواهد داشت.
مسئولیت کارفرمایان در دوران بحران
فتح‌الله بیات، رئیس اتحادیه کارگران قراردادی و پیمانی، تأکید می‌کند که در شرایط بحرانی، کارفرمایان حق اخراج غیرقانونی نیروی کار را ندارند. آن‌ها باید حقوق کامل و سایر مطالبات کارگران را پرداخت کنند و در صورت امکان، قراردادها را تمدید نمایند. همچنین، اگر کارخانه‌ای تعطیل شود، کارفرما موظف است پس از بازگشایی مجدد، اولویت استخدام را به نیروهای بیکار شده قبلی بدهد.
حمایت قانونی از کارگران: ماده ۳۰ قانون کار
ماده ۳۰ قانون کار حمایت ویژه‌ای از کارگران در شرایط بحرانی فراهم می‌کند. بر اساس این ماده، اگر کارگاهی به دلیل قوه قهریه (مانند سیل، زلزله یا جنگ) تعطیل شود، کارفرما موظف است پس از بازسازی، کارگران بیکار شده را دوباره به کار گیرد. تبصره این ماده حتی فراتر می‌رود و دولت را مکلف می‌کند که با استفاده از منابع عمومی و مشارکت مردم، معاش کارگران بیکار را تأمین کند و امکانات اشتغال مجدد آن‌ها را فراهم آورد.
سمیه گلپور، رئیس کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران، تأکید دارد که کارگران در شرایط جنگی و بحرانی نقش اساسی در حفظ انسجام ملی ایفا می‌کنند. او هشدار می‌دهد که اخراج بی‌دلیل کارگران، چه در کارگاه‌های رسمی و چه غیررسمی، غیرقانونی است و باید با متخلفان برخورد قضایی شود.
در نهایت، قانون کار به دنبال آن است که در شرایط بحرانی، ضمن حفظ حقوق کارگران، آرامش و انسجام اجتماعی نیز تضمین شود. کارگران همواره در سخت‌ترین شرایط ایستادگی کرده‌اند و شایسته حمایت قانونی بیشتری هستند.