بازارها در آستانه مرداد؛ سرمایه مردم میان تردید و انتظار
معصوم‌پور، اقتصاددان سرشناس، به صراحت اعلام کرد: “در بازارهای ایران دیگر تحلیل جواب نمی‌دهد؛ طلا با شایعه بالا می‌رود، دلار با تکذیب سقوط می‌کند، بورس با یک امضای شبانه منفجر می‌شود.” او می‌گوید حتی حرفه‌ای‌ها هم در چهار بازار اصلی (طلا، دلار، سکه و بورس) دیگر نمی‌دانند فردا چه بخرند و از چه فرار کنند. به گفته او، تابستان امسال نه زمان کسب سود است، نه ریسک‌پذیری؛ فقط زمان “زنده ماندن” است!
تیر ۱۴۰۴: ماهی پر از تناقض برای اقتصاد ایران
بازارهای مالی ایران در تیرماه ۱۴۰۴، چهره‌ای پر از ابهام، تناقض و نوسان از خود نشان دادند. دلار در میانه کشمکش‌های سیاسی و اقتصادی، وارد فازی گیج‌کننده شد، سکه برخلاف انتظارها سقوط نکرد و بورس با حرکاتی شبه‌مثبت تلاش کرد خود را سرپا نگه دارد. در این میان، تحلیلگران به سختی سعی می‌کردند تصویری روشن از آینده ترسیم کنند.
در همین راستا، سایروس معصوم‌پور امیرآبادی، اقتصاددان و تحلیل‌گر بازارهای جهانی، در گفت‌وگو با گسترش نیوز، از دلایل نوسانات تیر و چشم‌انداز بازار مرداد سخن گفت.
نوسان دلار در تیرماه: سردرگمی میان اخبار و انتظارات
معصوم‌پور با اشاره به وضعیت دلار در تیرماه، آن را “فاز گیج‌کننده” توصیف کرد. او گفت: “از یک سو خبرهایی از گفتگوهای عمان و سیگنال‌های مثبت سیاسی به گوش می‌رسید، از سوی دیگر صادرات نفت ایران رشد کرد و ورود ارزهای پتروشیمی بالا رفت. اما بازار هنوز حس امن بودن نداشت. انگار در شرایطی قرار بگیریم که وسط برف گیر افتاده باشیم و بخواهیم لباس تابستانی بپوشیم.”
وی افزود: تحلیل تکنیکال نیز این بلاتکلیفی را تأیید می‌کرد. دلار در محدوده ۵۳,۵۰۰ تا ۵۷,۰۰۰ تومان در یک مثلث متقارن قرار گرفته بود که در نهایت به سمت پایین شکست.
کاهش قدرت نوسان در دلار و افزایش فشار فروش
معصوم‌پور ادامه داد: شاخص ATR (میانگین دامنه واقعی نوسان) نشان داد که نوسان بازار در حال کاهش است؛ نشانه‌ای از احتمال ریزش. اندیکاتور ایچیموکو از اواسط تیر کراس منفی داد و حجم معاملات نیز نشان‌دهنده فشار فروش در سقف‌های قیمتی بود. اما چرا تقاضا بالا نیامد؟ “همه منتظر یک خبر ویژه بودند که این خبر اما نیامد.” سمت عرضه با فروش‌های ارزی تقویت شد، ولی سمت تقاضا هنوز مردد و محتاط باقی ماند.
چرا سکه ریزش نکرد؟ معمای بازار در تابستان
این کارشناس اقتصادی درباره وضعیت بازار سکه گفت: “در شرایطی که دلار افت کرد، انتظار می‌رفت سکه هم سقوط کند؛ اما چنین نشد.” او دو دلیل اصلی برای مقاومت سکه برشمرد:
رشد جهانی انس طلا: قیمت جهانی انس طلا تا مرز ۲۴۰۰ دلار پیش رفت که به سکه قدرت مقاومت داد.
عدم ضرب سکه توسط بانک مرکزی: این اقدام باعث کاهش عرضه و نقدینگی سکه در بازار شد.
از دید تکنیکال نیز، محدوده حمایتی ۲۹.۵ میلیون تومان چندین بار تست شد اما با قدرت برگشت خورد. معصوم‌پور افزود: “شاخص ATR برای سکه هم کاهش نوسان را نشان می‌داد که این نشانه‌ای از تمایل بازار برای تثبیت قیمت است. وقتی دلار کاهشی می‌شود، همه فکر می‌کنند سکه هم باید ریزشی شود، ولی این‌یکی معمولاً خلاف جهت حرکت می‌کند تا ذهن رو قلقلک دهد.” او جمله معروفی در بازار را تکرار کرد: “سکه رو باید با دل بخری، نه با منطق.”
تأثیر رویدادهای سیاسی بر بازار جهانی طلا
معصوم‌پور خاطرنشان کرد: رشد انس طلا بیشتر به تحولات خارجی مربوط بود. احتمال کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو در گزارش‌های FOMC مطرح شد و بازار جهانی طلا آن را “پیش‌خور” کرد. همچنین بحران‌های مداوم اوکراین و تایوان، انس را به بالا حرکت دادند. در ایران نیز شایعات گفت‌وگوی پشت‌پرده در عمان مطرح شد، اما چون شفاف نبود، به‌جای آرامش‌بخشی، هیجان را افزایش داد. به گفته این اقتصاددان، “بازار ایران بیشتر به نبود خبر واکنش نشان می‌دهد تا خود خبر.”
وضعیت بورس در پایان تیر: بازگشت یا فریب
او درباره بورس گفت: “شاخص کل بورس از محدوده ۲.۳۴ میلیون برگشت، اما هنوز نتوانسته مقاومت ۲.۴۵ میلیونی را با قدرت بشکند. حرکت آن بیشتر شبیه «تلاش آخر یک ورزشکار خسته» بود.” ابزارهای تکنیکال مانند ایچیموکو هشدارهای منفی می‌دهند و حجم معاملات در هفته آخر تیر نشانه‌ای از ورود سرمایه واقعی نداشت.
معصوم‌پور ادامه داد: “از نظر بنیادی نیز بورس ایران در وضعیت مطلوبی نیست. دولت در این بازار هم بازیگر است، هم ناظر، هم بنگاه‌دار. واقعیت این است دیگر بورسی نیست. تحلیل‌گر در تحلیل گیر می‌افتد، چون نه می‌تواند EPS (سود هر سهم) حساب کند، نه مطمئن است که دولت فردا یک قانون جدید ندهد.” تنها استراتژی موفق در بورس تهران از نظر او، “تکنیک بی‌خیالی” است.
دلار در مرداد چه می‌کند؟ پیش‌بینی‌های جذاب
وی در پیش‌بینی قیمت دلار در ماه پیش رو گفت: “در حال حاضر دلار به محدوده حساسی رسیده است. کندل چکشی در نمودار هفتگی ظاهر شده که ممکن است نشانه‌ای از پایان روند نزولی باشد. ATR به کف رسیده و نوسان کاهش یافته؛ این یعنی ممکن است بازار آماده یک حرکت شارپ باشد.”
معصوم‌پور هشدار داد: “اگر سمت عرضه دوباره شُل شود یا مذاکرات به بن‌بست بخورد، دلار می‌تواند جهش بزند.” او افزود: “در روانشناسی بازار، کاهش شدید چیزی است که فومو برعکس می‌آورد و مردم می‌ترسند از ارزون‌خری جا بمانند.” در نتیجه، احتمال برگشت دلار در مرداد بیشتر از ادامه ریزش آن است.
نقش نقدینگی، تورم و سیاست در شکل‌دهی بازار مرداد
این کارشناس اقتصادی بیان کرد: “نقدینگی بالا همچنان در بازارها حضور دارد و منتظر فرصت مناسب است. هر بازاری که سیگنالی از رشد نشان دهد، موج نقدینگی به سمت آن می‌رود. این یعنی حتی بورس ضعیف یا بازار طلای راکد هم می‌توانند در مرداد جان بگیرند. تورم انتظاری کاهش نیافته، فقط مردم دیگر از تکرارش خسته شده‌اند.” او به کنایه گفت: “وقتی قیمت دلار می‌ریزد ولی شیر ۵ هزار تومان گران می‌شود، مردم به بازار بیشتر اعتماد می‌کنند تا به حرف مسئول‌هایی که در ایران سمت دارند ولی خارج‌نشین هستند.” وضعیت سیاسی هم در بلاتکلیفی است؛ نه توافقی هست، نه انکاری قاطع.
تیر یک “کمدی-تراژدی” اقتصادی بود
معصوم‌پور در پایان گفت: “در نهایت، تیرماه بیشتر شبیه فیلمی ایرانی بود: شروعی طنزآمیز، پایانی تلخ. دلار عقب نشست، سکه ایستاد و بورس نمایشی از رشد اجرا کرد. مرداد، ماهی خواهد بود که بازارها دنبال یک لیدر می‌گردند، اما فعلاً کسی برای رهبری آن‌ها وجود ندارد.” او توصیه کرد: “الان وقت آن است که تحلیل‌گرهای حرفه‌ای دست به تحلیل زمان‌بندی و ترکیبی بزنند. آن‌هایی که دنبال فومو می‌روند باز ته خط را می‌بینند. کسی برنده است که بلد باشد چه زمانی کناره‌گیری کند.”