ایران در تکاپوی جذب سرمایه خارجی: از تسهیل گری دیجیتال تا رکوردشکنی در صدور مجوزها
ایران با رویکردی نوین و برنامه‌ریزی‌شده، به دنبال افزایش چشمگیر جذب سرمایه‌گذاری خارجی است. ابوالفضل کوده‌ئی، معاون وزیر اقتصاد و مدیرکل دفتر سرمایه‌گذاری خارجی سازمان سرمایه‌گذاری و کمک‌های اقتصادی و فنی ایران، از چهار اقدام کلیدی دولت برای رسیدن به این هدف خبر داد. این اقدامات شامل استفاده از فناوری‌های نوین، شناسایی دقیق فرصت‌ها، ارائه اطلاعات جامع و مذاکرات هدفمند رودرروست که منجر به رکورد بی‌سابقه در صدور مجوزهای سرمایه‌گذاری شده است.
تسهیلگری دیجیتال و کاهش دخالت انسانی
یکی از مهم‌ترین گام‌ها، استفاده از ابزارهای نوین بازاریابی بین‌المللی تأمین مالی، یا همان سیستم دولت الکترونیک است. کوده‌ئی توضیح داد: “تلاش ما این است که با تسهیل فرآیندها و کاهش دخالت نیروی انسانی، تقاضای سرمایه‌گذاری را بر اساس سیستم دولت الکترونیک پیش ببریم.” این رویکرد به معنای ساده‌سازی و شفاف‌سازی مسیر برای سرمایه‌گذاران خارجی است.
شناسایی و ارائه فرصت‌های سرمایه‌گذاری در سطح جهانی
گام دوم، تمرکز بر تهیه و احصای فرصت‌های سرمایه‌گذاری است که از نظر فنی، مالی، اقتصادی و حقوقی، کاملاً دقیق و در سطح بین‌المللی باشند. کوده‌ئی تأکید کرد: “اساس کار جذب سرمایه‌گذار خارجی این است که طرح و پروژه دقیق با شاخصه‌های مشخص را به او ارائه دهیم.”
برای این منظور، ایران از تمامی ظرفیت‌های خود شامل نمایندگی‌های خارجی، سفارتخانه‌ها، کارشناسان، وابسته‌های بازرگانی، رویدادهای بین‌المللی، نشست‌ها و نمایشگاه‌ها بهره می‌برد و با آژانس‌های تشویق سرمایه‌گذاری در دنیا تعامل می‌کند. همچنین، هیات‌های سرمایه‌گذاری ایرانی به کشورهای مختلف اعزام می‌شوند تا فرصت‌ها و پروژه‌ها را به صورت مستقیم معرفی کنند.
“اطلس سرمایه‌گذاری”: اطلاعات جامع در دستان سرمایه‌گذار
سومین اقدام مهم، تکمیل “اطلس سرمایه‌گذاری” است. این اطلس، فراتر از شاخص‌های فنی و مالی، اطلاعات مکانی پروژه‌ها را نیز در اختیار سرمایه‌گذاران خارجی قرار می‌دهد. کوده‌ئی گفت: “از حریم‌های سرمایه‌گذاری، رقبا، دسترسی به انرژی (مانند لوله گاز)، مسائل زیست‌محیطی (مانند فرونشست‌ها)، میزان بارش، وجود نیروی تحصیل‌کرده تا نزدیکی به فرودگاه، ریل و بندر، همگی فاکتورهای مهم و تأثیرگذار در تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران هستند.” این اطلاعات به راحتی در یک سیستم نرم‌افزاری و در مقیاس مناسب در اختیار متقاضیان قرار می‌گیرد و نقش کلیدی در تصمیم‌گیری آن‌ها ایفا می‌کند.
مذاکرات هدفمند و رکورد بی‌سابقه در صدور مجوزها
چهارمین اقدام، مذاکرات رودررو یا B2B هدفمند با سرمایه‌گذاران خارجی است. در این روش، پروژه‌های سرمایه‌گذاری در بخش‌های مختلف مانند گردشگری، صنعت، پتروشیمی، فناوری اطلاعات و… شناسایی شده و به صورت مستقیم به کشورهای هدف ارائه می‌شوند یا سرمایه‌گذاران برای آشنایی با این پروژه‌ها به ایران دعوت می‌شوند. این راهکار به گفته کوده‌ئی، از سایر روش‌ها پاسخگوتر بوده و در دستور کار قرار گرفته است.
نتیجه این تلاش‌ها، سرعت گرفتن بی‌سابقه در صدور مجوزهای سرمایه‌گذاری خارجی است. معاون وزیر اقتصاد اعلام کرد که هیات سرمایه‌گذاری خارجی، مسئول صدور مجوزها، اکنون هر ماه یا دو بار در ماه تشکیل جلسه می‌دهد. این اقدام باعث شده که آمار صدور مجوزها در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، هفت برابر میانگین سنوات گذشته باشد. به طوری که در دو ماهه نخست امسال (۱۴۰۴)، نزدیک به ۱۸۰ مجوز سرمایه‌گذاری خارجی صادر شده که یک رکورد بی‌سابقه محسوب می‌شود.
این مجوزها حوزه‌های متنوعی از جمله صنعت، پتروشیمی، نفت، گردشگری، خدمات، ساختمان، پزشکی و حمل و نقل را در بر می‌گیرد و کشورهای گوناگونی برای سرمایه‌گذاری در ایران ابراز تمایل کرده‌اند. با همکاری وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط، امید می‌رود این پروژه‌ها هرچه زودتر به نتیجه رسیده و شاهد حضور پررنگ‌تر سرمایه‌گذاران خارجی در کشور باشیم.