افزایش قیمت خودسرانه لبنیات: نهادهای نظارتی وارد عمل شدند
گزارش‌ها در روزهای گذشته حاکی از افزایش قیمت برخی محصولات لبنی توسط تعدادی از شرکت‌ها بوده که بلافاصله با واکنش نهادهای نظارتی همراه شده است. با وجود اینکه چهار قلم اصلی لبنیات مشمول قیمت‌گذاری رسمی هستند و هرگونه افزایش نرخ در آن‌ها نیازمند مجوز قانونی است، برخی شرکت‌ها بدون هماهنگی و مجوز، اقدام به بالا بردن قیمت سایر محصولات خود کرده‌اند.
تخلف در بازار: افزایش قیمت بدون مجوز برای محصولات خاص
بررسی‌های میدانی و گزارش‌های رسمی نشان می‌دهد که برخی برندهای لبنی، بدون دریافت مجوز از مراجع ذی‌ربط، قیمت فرآورده‌هایی مانند ماست‌های طعم‌دار، پنیرهای خاص یا شیرهای پاستوریزه با بسته‌بندی ویژه را افزایش داده‌اند. این اقدام در حالی صورت گرفته که ستاد تنظیم بازار صراحتاً اعلام کرده است هرگونه افزایش قیمت در شرایط فعلی باید با هماهنگی و دریافت مجوز از مراجع قانونی صورت گیرد.
ریشه‌های افزایش قیمت: از شیر خام تا هزینه‌های جانبی
علی‌احسان ظفری، مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های لبنی، در واکنش به این افزایش قیمت‌ها توضیح داد: “بعضی از این افزایش قیمت‌ها را به هزینه‌های جانبی مانند بسته‌بندی نسبت می‌دهند، اما واقعیت این است که قیمت شیر خام و چربی آن امسال توسط دولت افزایش یافته و چربی حاصل از شیر خام حدود ۵۰ درصد گران شده است.” او افزود: “از آنجا که حدود ۷۰ درصد بهای تمام‌شده محصولات لبنی به قیمت شیر خام مربوط می‌شود، این موضوع به طور طبیعی روی قیمت نهایی محصولات تأثیر می‌گذارد.”
ظفری همچنین اشاره کرد که تغییرات در حامل‌های انرژی، هزینه‌های حمل‌ونقل و افزایش دستمزد نیروی انسانی نیز بر قیمت تمام‌شده محصولات لبنی اثرگذار بوده‌اند. او تأکید کرد که این عوامل در یک بنگاه اقتصادی، تعیین‌کننده قیمت نهایی محصول هستند. با این حال، مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های لبنی خواستار شد که وزارت جهاد کشاورزی، به عنوان متولی قیمت‌گذاری شیر خام و تنظیم بازار، باید هر دو بخش (تولید و بازار) را به صورت هم‌زمان در نظر بگیرد و با صدور مصوبه‌ای شفاف و منطقی، به بلاتکلیفی موجود پایان دهد. وی از رسانه‌ها نیز خواست تا با مطالبه‌گری از دستگاه‌های اجرایی، به ویژه وزارت جهاد کشاورزی و سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان، خواستار تعیین نرخ مصوب و منطقی برای صنعت لبنیات در سال ۱۴۰۴ شوند.
واکنش وزیر جهاد کشاورزی: برخورد با متخلفان و بازگشت قیمت‌ها
غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، در واکنش به این تخلفات و انتقادات در گفت‌وگو با صدا و سیما، به تفکیک میان کالاها پرداخت. او توضیح داد که باید بین کالاهای مشمول ارز ترجیحی (که قیمت‌گذاری‌شان قانونی و الزامی است) و دیگر کالاهایی که نظارت بر آن‌ها بر عهده ستاد تنظیم بازار است، تفاوت قائل شد.
وی تأکید کرد: “در حوزه لبنیات، چهار قلم اصلی تحت نظارت رسمی هستند و تاکنون افزایش قیمت غیرمجاز در این اقلام گزارش نشده است.” اما در مورد سایر محصولات، وزیر اذعان داشت که “برخی شرکت‌ها اقدام به افزایش نرخ کرده‌اند که این موضوع بررسی و مقرر شد قیمت‌های غیرمتعارف اصلاح و بازگردانده شود.”
به گفته نوری قزلجه، تصمیمات لازم در جلسه ستاد تنظیم بازار اتخاذ و به شرکت‌های متخلف ابلاغ شده تا ضمن بازگرداندن قیمت‌ها، از ادامه تخلفات جلوگیری شود.
انتظارات از نهادهای نظارتی: رصد دقیق و برخورد جدی
در شرایط فعلی، انتظار می‌رود نهادهای نظارتی از جمله سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان، وزارت جهاد کشاورزی و ستاد تنظیم بازار با دقت بیشتری قیمت‌گذاری در صنعت لبنیات را رصد کنند و با متخلفان برخورد جدی داشته باشند. این اقدامات برای حفظ حقوق مصرف‌کننده و تأمین ثبات در بازار ضروری است.