راز پایداری بازار مسکن: آیا جنگ واقعاً قیمت‌ها را پایین آورد
بازار مسکن ایران، برخلاف تصور عمومی، در برابر شوک‌های سیاسی و نظامی مقاومت عجیبی از خود نشان داده است. در برهه‌های حساس تاریخی مانند پایان جنگ هشت‌ساله، انعقاد برجام و حتی خروج از آن، این بازار مسیری مبتنی بر ثبات نسبی و روندهای بلندمدت را طی کرده است. همین واقعیت باعث شده که امروز نیز، با وجود گذر از یک تنش نظامی قابل توجه، بازار مسکن به مسیر طبیعی خود ادامه دهد و معاملات بر اساس محاسبات واقعی و نه احساسات لحظه‌ای انجام شود.
چرا هزینه‌های ساخت‌وساز از نوسانات خارجی تأثیر نمی‌پذیرد
از سوی دیگر، صنعت ساختمان در ایران وابستگی عمده‌ای به مصالح و منابع داخلی دارد. این ویژگی باعث می‌شود که تحولات خارجی یا تهدیدات کوتاه‌مدت، نتوانند تأثیر قابل توجهی بر قیمت تمام‌شده ساخت‌وساز بگذارند. بنابراین، سرمایه‌گذاران و سازندگان نیز تصمیمات خود را بر مبنای افق‌های اقتصادی بلندمدت اتخاذ می‌کنند، نه نوسانات سیاسی زودگذر.
“فایل‌های زیر قیمت”؛ استثنا یا قاعده
البته، باید پذیرفت که در هر بازاری، موارد استثنایی وجود دارد. فایل‌های موردی زیر قیمت بازار که ناشی از دلایلی مانند مهاجرت، نیاز مالی فوری یا شرایط خانوادگی خاص هستند، همیشه در دسترس بوده‌اند. اما این قبیل فایل‌ها، هرچند ممکن است در زمان‌های خاص بیشتر به چشم بیایند، معیار دقیقی برای تحلیل روند کلی بازار محسوب نمی‌شوند.
داود بیگی‌نژاد، نائب‌رئیس دوم اتحادیه مشاوران املاک تهران، با تکذیب برخی اخبار فضای مجازی مبنی بر ریزش قیمت مسکن، تأکید می‌کند: “بازار مسکن مسیر طبیعی خود را طی می‌کند.” او با اشاره به تجربیات گذشته مردم ایران، بیان می‌کند که بار روانی ناشی از تحولات سیاسی و نظامی هیچ‌گاه نتوانسته تأثیر زیادی در تصمیم‌گیری‌های افراد داشته باشد. به گفته بیگی‌نژاد، “هم‌اکنون پیشنهادات قیمتی و توافقاتی که انجام می‌شود، در مسیری کاملا صحیح و عقلانی و به دور از هیجانات است.”
او همچنین به داخلی بودن بسیاری از مواد و مصالح ساخت‌وساز اشاره می‌کند که به همین دلیل “نمی‌تواند از اتفاقات پیرامونی تأثیر چندانی بگیرد.” وی تأکید می‌کند که “اکنون همچون چند ماه گذشته و پیش از آغاز جنگ تحمیلی، عرضه و تقاضا مهمترین فاکتور تعیین‌کننده قیمت‌ها در بازار است و این بازار همچون همیشه در ذات خود قیمت‌گذاری می‌کند.” بیگی‌نژاد با تأیید وجود فایل‌های موردی با قیمت‌های کمتر از واقعیت در شرایط جنگی، خاطرنشان می‌کند که “این موارد فقط منحصر به زمان جنگ نیست.” او می‌افزاید: “همواره در بازار می‌توان فایل‌های موردی زیر قیمت یافت که افراد به دلایل مختلف مثل مهاجرت، نیاز مالی و … عرضه می‌کنند و تسری‌دادن چنین فایل‌هایی به کل بازار مسکن درست نیست.”
بازار مسکن؛ در مسیر عقلانیت و نیاز به شفافیت
در نهایت، بازار مسکن همچنان بر مدار عقلانیت حرکت می‌کند و خریداران و فروشندگان نیز بر اساس ارزیابی‌های دقیق و نه هیجانات مقطعی، تصمیم‌گیری می‌کنند. آنچه در این میان حیاتی است، تقویت نظارت و شفافیت بازار برای جلوگیری از سوء‌برداشت‌ها و ایجاد جریان‌های کاذب قیمتی است، تا بدنه اصلی بازار بتواند با ثبات و اعتماد بیشتری به حرکت خود ادامه دهد.