جدی‌تر شدن حاکمیت شرکتی در صنعت بیمه؛ تمرکز بر حقوق سهامداران
بازاری که روزگاری «بکر» و پر از فرصت بود، اکنون به نقطه‌ی «اشباع» و رقابت شدید رسیده است. ورود گسترده شرکت‌های خصوصی به صنعت بیمه طی دو دهه گذشته، فضایی را ایجاد کرده که به گفته کارشناسان، تنها شرکت‌هایی با «توانگری مالی» بالا می‌توانند از بحران‌های پیش رو جان سالم به در ببرند.
مجید بنویدی، یکی از فعالان این صنعت، در نشست خبری در شرکت بورس تهران، به تحلیل این وضعیت پرداخت.
از بازار بکر تا ۴۲ رقیب جدی
او توضیح داد: «در ابتدای دهه ۸۰، با ورود اولین شرکت‌های خصوصی، بازار بیمه یک فرصت طلایی بود. موفقیت این شرکت‌های اولیه باعث شد تا سال ۱۳۹۰، تعداد بازیگران جدید به سرعت افزایش یابد و اکنون ما با ۴۲ شرکت بیمه فعال در بازار مواجه هستیم.»
این کارشناس صنعت بیمه افزود: «افزایش شدید تعداد بازیگران، بازار را ابتدا رقابتی و سپس اشباع کرد. نکته جالب اینجاست که با وجود تقاضای بالا (کشش بازار) برای خدمات بیمه، حاشیه سود شرکت‌ها به شدت کاهش یافته است.»
ورود بیمه به فاز سوم: اولویت «بقا» است نه «سود»
به گفته بنویدی، کسب‌وکار بیمه در ایران اکنون وارد مرحله سوم چرخه عمر خود (دوران بلوغ و اشباع) شده است. در این مرحله، اولویت اصلی شرکت‌ها دیگر سودآوری تهاجمی نیست، بلکه باید تمام تمرکز خود را بر «حفظ ثروت و توانگری مالی» بگذارند.
او با اشاره به دو رشته چالش‌برانگیز گفت: «شرکت‌ها در حال حاضر باید بسیار محتاطانه عمل کنند، به‌ویژه در رشته‌های بیمه درمان و بیمه شخص ثالث.»
وی توضیح داد که مشکل اینجاست که شرکت‌ها در این دو رشته عملاً امکان نرخ‌گذاری آزاد و واقعی را ندارند (نرخ‌ها تا حد زیادی تکلیفی هستند)، اما برای حفظ سهم بازار و سبد خدمات (پورتفوی) خود، مجبور به ارائه آن‌ها هستند.
زنگ خطر: احتمال تعطیلی برخی شرکت‌ها
این فعال صنعت بیمه هشدار داد که در انتهای این چرخه اشباع، رقابت به نقطه‌ای می‌رسد که «تنها شرکت‌هایی که توانگری مالی کافی دارند» در بازار باقی خواهند ماند.
او پیش‌بینی کرد: «در این دوره، کسب‌وکارهای سنتی بیمه با رکود جدی مواجه می‌شوند و این وضعیت می‌تواند برای برخی شرکت‌ها بحرانی شده و حتی منجر به تعطیلی آن‌ها شود.» این فرآیند در نهایت، مدل جدیدی از بازار بیمه را در کشور شکل خواهد داد، هرچند این امیدواری وجود دارد که یک «جهش یا گشایش اقتصادی» بتواند دوباره جذابیت را به این بازار بازگرداند.
اهمیت حیاتی شفافیت در دوران بحران
بنویدی در پایان به اهمیت «حاکمیت شرکتی» در این شرایط اشاره کرد و گفت: «سرنوشت بخش بزرگی از مردم و ذی‌نفعان، به پایداری شرکت‌های بانکی و بیمه‌ای گره خورده است. بنابراین شفافیت، پاسخگویی و پایداری مالی این شرکت‌ها اهمیتی حیاتی دارد.»
او تأکید کرد که در صنعت بیمه، مدیران باید با دقت بیشتری موضوع «حسابرسی ریسک» و «صیانت از حقوق سهامداران» را دنبال کنند تا بتوانند اعتماد عمومی را در این بازار رقابتی و اشباع‌شده حفظ کنند.