مهم‌ترین شرط موفقیت بانک مرکزی در اجرای طرح حذف صفرها
این روزها دوباره بحث حذف چند صفر از پول ملی داغ شده است. این سیاست که در بسیاری از کشورهای دنیا تجربه شده، معمولاً در شرایطی اجرا می‌شود که ارزش پول به شدت کاهش پیدا کرده باشد. اما کارشناسان هشدار می‌دهند که این اقدام، به تنهایی، گره‌گشا نیست و موفقیت آن کاملاً به یک عامل کلیدی وابسته است: کنترل تورم.
تجربه جهانی چه می‌گوید
کامران ندری، اقتصاددان، با اشاره به تجربه کشورهای دیگر مانند برزیل در دهه‌های گذشته، می‌گوید: «حذف صفر زمانی جواب می‌دهد که تورم بسیار بالا باشد.» برزیل در دهه‌های ۸۰ میلادی با تورمی ماهانه معادل تورم سالانه ایران روبرو بود و مجبور شد بارها صفرهای پول خود را حذف کند تا بتواند ثباتی در اقتصاد ایجاد کند. به گفته ندری، هرچند تورم ایران به آن سطح بحرانی نرسیده، اما اگر مهار نشود، هرگونه اقدام برای حذف صفر بی‌نتیجه خواهد بود.
چرا بدون مهار تورم، حذف صفر شکست می‌خورد
کارشناسان معتقدند که حذف صفر بدون کنترل تورم، فقط یک اقدام ظاهری است. در چنین شرایطی، مشکلات اصلی اقتصادی همچنان باقی می‌مانند و ارزش پول ملی به سرعت دوباره کاهش پیدا می‌کند و نیاز به حذف صفرهای جدید پیش می‌آید. این شکست، نه تنها مشکلات اقتصادی را حل نمی‌کند، بلکه اعتماد عمومی به سیاست‌گذاران و دولت را نیز از بین می‌برد.
چه اقداماتی پیش از حذف صفر ضروری است
به اعتقاد اقتصاددانان، موفقیت این طرح نیازمند فراهم آوردن شرایط زیر است:
مهار و کنترل تورم: این مهم‌ترین شرط است و باید یک روند کاهشی پایدار در تورم مشاهده شود.
ثبات در اقتصاد کلان: سیاست‌های پولی و مالی باید اصلاح شوند تا ثبات ایجاد شود.
بهبود روابط بین‌المللی: کاهش تحریم‌ها و گسترش روابط تجاری با کشورهای دیگر، می‌تواند به ثبات اقتصادی کمک کند.
در نهایت، حذف صفر از پول ملی تنها یک ابزار کمکی برای بهتر شدن وضعیت اقتصاد است، نه راه‌حل نهایی. موفقیت این سیاست در گرو اصلاحات عمیق اقتصادی و کنترل تورم است. در غیر این صورت، این اقدام تنها یک مسکن موقت خواهد بود که مشکلات اصلی را پنهان می‌کند.