پایان سلطه دلار؟ کشورهای بریکس به دنبال حذف ارز آمریکایی
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، در مصاحبهای با روزنامه برزیلی «او گلوبو»، ضمن تشریح تلاشهای روسیه در چارچوب گروه بریکس، اظهار داشت که این کشور با همکاری سایر اعضا، موفق شده است از بروز هرگونه اختلال در فرآیند پرداختهای مالی بین اعضا جلوگیری کند. وی با اشاره به آمار مربوط به تسویه حسابهای تجاری روسیه با سایر کشورهای عضو بریکس در سال ۲۰۲۴، تصریح کرد که حدود ۹۰ درصد این مبادلات با استفاده از روبل و ارزهای ملی کشورهای دوست انجام شده است.
وزیر امور خارجه روسیه در ادامه سخنان خود، با توجه به روند رو به رشد تجزیه اقتصاد جهانی، کاهش سهم ارزهای غربی در مبادلات مالی بین کشورهای جنوب و شرق جهان را امری طبیعی تلقی کرد. وی همچنین با انتقاد از رویکرد کشورهای غربی در اعمال تحریمهای اقتصادی، خاطرنشان کرد که هیچ کشوری تمایلی به آسیب دیدن از تحریمها ندارد، اما کشورهای غربی با سوء استفاده از انحصار خود در بازارهای مالی، این تحریمها را بر کشورهایی که از پیروی از خواستههای آنها امتناع میکنند، تحمیل میکنند. لاوروف استفاده از ارزهای ذخیره به عنوان ابزاری رقابتی را غیرقابل قبول دانست و تاکید کرد که تراکنشهای پرداخت میتوانند به دلایل سیاسی مسدود شوند، حتی در مواردی که مربوط به تامین کالاهای ضروری و حیاتی برای جامعه باشد.
ایجاد سازوکارهای پرداخت انعطافپذیر از دیگر اولویتهای روسیه در چارچوب بریکس است. لاوروف با اشاره به بیانیه اجلاس کازان در سال ۲۰۲۴، از طرحهای مربوط به پرداختهای فرامرزی، زیرساختهای پرداخت و تسویه، بیمه اتکایی و پلتفرم سرمایهگذاری جدید به عنوان گامهایی در جهت تسهیل تجارت و سرمایهگذاری بین اعضای بریکس یاد کرد. وی ابراز امیدواری کرد که روسیه با ریاست برزیل در سال جاری، به همکاری در راستای پیشبرد این پروژهها ادامه دهد. لازم به ذکر است که برزیل در اول ژانویه ۲۰۲۵ ریاست دورهای بریکس را از روسیه تحویل گرفت و شانزدهمین اجلاس بریکس در کازان، رویداد کلیدی در دوره ریاست روسیه بر این گروه بود.
در خصوص ایجاد پول واحد در میان کشورهای عضو بریکس، لاوروف اظهار داشت که در حال حاضر، بحث در این زمینه زود است و پس از فراهم شدن شرایط مالی و اقتصادی لازم، میتوان به این موضوع پرداخت. وی تاکید کرد که کشورهای عضو بریکس در حال همکاری برای ایجاد زیرساختهای پرداخت و تسویه حساب برای انجام مبادلات فرامرزی هستند که شامل افزایش سهم ارزهای ملی در معاملات نیز میشود. لاوروف حذف دلار از مبادلات تجاری را یکی از روندهای تعیینکننده در اقتصاد جهانی دانست که ناشی از بیاعتمادی به نهادهای مالی بینالمللی تحت رهبری غرب است.
بر اساس گزارش خبرگزاری تاس، گروه بریکس از زمان تاسیس خود در سال ۲۰۰۶ تاکنون دو مرحله گسترش را تجربه کرده است. در سال ۲۰۱۱، آفریقای جنوبی به جمع کشورهای بنیانگذار (برزیل، روسیه، هند و چین) پیوست و در اول ژانویه ۲۰۲۴، پنج عضو جدید شامل مصر، ایران، امارات متحده عربی، عربستان سعودی و اتیوپی به طور رسمی به عضویت این گروه درآمدند. همچنین، اندونزی نیز در تاریخ ۶ ژانویه ۲۰۲۵ به عنوان عضو کامل به بریکس ملحق خواهد شد.
