تعیین تکلیف مدیریت سهام عدالت و افزایش سقف تجارت مرزنشینان به ۶۰۰ دلار مورد توجه معاون امور تعاون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی قرار گرفته است. او اعلام کرده است که با بررسی مکاتبه با مرکز آمار ایران، سهم دقیق بخش تعاون تعیین خواهد شد و در دولت سیزدهم، سقف تجارت مرزنشینان به مبلغ ۶۰۰ دلار افزایش یافته است.
همچنین، مسکنی به پیشبینی سهم ۲۵ درصدی بخش تعاون در اقتصاد ملی اشاره کرده و تأکید کرده که در برنامه پنجم توسعه، این هدف مطرح شده بود، اما تاکنون در پنج سال گذشته به آن دست یافته نشده است. او بیان کرده که در حوزه تعاون، توجه کافی صورت نگرفته است و رویکرد مناسبی برای گسترش تعاون اقتصاد مردمی اتخاذ نشده است.
در دولت سیزدهم، بازبینی سند توسعه بخش تعاون انجام شده است و در کمتر از سه ماه، ۸۱ حکم برای بخش تعاون صادر شده است. از جمله این حکمها، تشکیل شورای عالی هماهنگی تعاون تحت ریاست رئیس جمهور بوده است که این امر نیز بهعمل آمده است. همچنین، در سند توسعه بخش تعاون تصمیم گرفته شده است که سهم بخش تعاون سالانه دو درصد افزایش یابد.
معاون امور تعاون وزیر کار در یک گفتوگوی تلویزیونی به اهمیت تعیین سهم بخش تعاون اشاره کرد و اظهار داشت: “برای تعیین دقیق سهم بخش تعاون، ما به مرکز آمار ایران نیاز داریم تا این کار را انجام دهد و عدد واقعی سهم بخش تعاون را اعلام کند.” او اعلام کرد که معاونت تعاون وزارت کار با مرکز آمار ایران یک تفاهمنامه در این زمینه امضا کرده است و برای این منظور منابعی در نظر گرفته شده است که هزینه آن به پژوهشکده مرکز آمار واگذار میشود تا آنها به طور دقیق وضعیت تعاون و جایگاه آن را اعلام کنند. او امیدوار است که این کار در شورای هماهنگی تعاون نتیجه بدهد.
همچنین، مسکنی در ادامه اعلام کرد که در کشور بیش از ۴۵۰ تعاونی مرزنشین وجود دارد که حدود دو میلیون نفر عضو آنها هستند. او اظهار داشت: “این تعاونیهای مرزنشین در ۱۷ استان کشور فعالیت میکنند و مرزنشینان از امکان واردات و صادرات برخی کالاها بهره میبرند. بیشترین محصولات وارداتی و صادراتی توسط مرزنشینان شامل مواد غذایی، صنایع معدنی و تولیدات بهداشتی است.”
وی افزود: “در دولت سیزدهم، سطح مراودات تجاری تعاونیهای مرزنشین بهبود یافته است و هر مرزنشین میتواند با سقف تجارتی ۶۰۰ دلار، واردات و صادرات انجام دهد.”
معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی همچنین اعلام کرد که در دولت، اهمیت حل مشکلات مالیاتی تعاونیهای مرزنشین مورد توجه قرار گرفته است و افزود: “ما در تلاشیم تا به شیوهای موثرتر به مسایل مربوط به تعاونیهای مرزنشین پرداخته شود. اولین گام برای توسعه مرزنشینان ایجاد اتحادیه تعاونیهای مرزنشین است تا بتوانند فعالیتهای خود را آغاز کنند. دولت باید حمایت کننده، نظارتگر و تنظیمکننده باشد و از مدامعاون امور تعاون وزیر کار، در یک گفت و گو تلویزیونی، درباره سهم بخش تعاون صحبت کرد و خواستار اعلام دقیق این سهم توسط مرکز آمار ایران شد. وی اعلام کرد که معاونت تعاون وزارت کار با مرکز آمار ایران یک تفاهم نامه امضا کرده و بودجه لازم برای آن را به پژوهشکده مرکز آمار اختصاص داده است. امیدواریم که با اعلام دقیق وضعیت تعاون و جایگاه آن توسط مرکز آمار، این مسئله در شورای هماهنگی تعاون به نتیجه برسد.
وی همچنین اعلام کرد که در کشور بیش از 450 تعاونی مرزنشین وجود دارد که حدود 2 میلیون نفر عضو آنها هستند. این تعاونیها در 17 استان فعالیت میکنند و به مرزنشینان اجازه واردات و صادرات کالاها را میدهند. بیشترین کالاهای وارداتی و صادراتی توسط مرزنشینان شامل مواد غذایی، صنایع معدنی و تولیدات بهداشتی است.
درباره تعاونیهای مرزنشین، وی اظهار داشت که در دولت سیزدهم، سطح مراودات تجاری آنها بهبود یافته است و هر مرزنشین قادر است تا با سقف تجارتی 600 دلار، واردات و صادرات انجام دهد.
همچنین، معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرد که دولت در تلاش است تا به مشکلات مالیاتی تعاونیهای مرزنشین رسیدگی کند و برای توسعه این تعاونیها، ایجاد اتحادیه تعاونیهای مرزنشین اولین گام است. به علاوه، دولت باید حمایت کننده، نظارتگر و تنظیمکننده باشد و از مداخله و تصدیگری خودداری کند.
به گزارش رئیس کل گمرک ایران، صادرات غیرنفتی تعاونیها در سال گذشته به ارزش ۱.۷ میلیارد دلار بود. این میزان صادرات تعاونیها نشان داد که آنها در مقایسه با سایر بخشها، دو برابر صادرات داشتند. این عدد، در مقایسه با کلیت صادرات غیرنفتی که به ارزش ۵۰ میلیارد دلار بود، نسبتاً کمتر است. اما ما انتظار داریم که سهم صادرات تعاونیها را بیشتر کنیم، زیرا افزایش سهم صادرات تعاونیها بهبود بهرهوری را به همراه دارد و در انتقال فرهنگ کشور نقش مهمی دارد.
همچنین، آقای مسکنی اعلام کرد که اتاق تعاون ایران مدیریت مرکز تجاری مسکو را به عهده گرفته است و یک نمایشگاه در پاکستان برگزار کردهاند. در این نمایشگاه، ۱۲ تعاونی دانش بنیان پس از ۷۰ سال در اسلام آباد گرد هم آمدند و دولت در این امر تسهیلکننده بوده است.
در بخش دیگری از سخنان خود، آقای مسکنی به توسعه اقتصاد تعاونی در کشورهای دیگر اشاره کرد. او اظهار داشت که در اسپانیا، تعاونیهای خانوادگی ۹۰ درصد تولیدات کشاورزی را تشکیل میدهند. همچنین، دو باشگاه معروف رئال مادرید و بارسلونا به شکل تعاونی اداره میشوند و هواداران آنها مالک برند آنها هستند. در آمریکا، شبکه برق روستایی توسط تعاونیهای برق اداره میشود و ارزش کار و ارزش اجتماعی عادلانه در تعاونیها مورد توجه قرار دارد.
معاون امور تعاون وزارت کار نیز درباره شرکتهای سهام عدالت صحبت کرد. او اعلام کرد که در حال حاضر، ۳۶ شرکت بورسی، ۱۳ شرکت غیربورسی و ۴۹ شرکت تعاونی به صورت سهام عدالت فعالیت میکنند و بالاترین سوددهی را دارند. مقدار دارایی شرکتهای سهام عدالت بیشتر از داراییهای وزارت کار در شرکتهای شستابه گزارش رئیس کل گمرک ایران، صادرات غیرنفتی تعاونیها در سال گذشته به ارزش ۱.۷ میلیارد دلار بوده است. این میزان صادرات نشان میدهد که تعاونیها در مقایسه با سایر بخشها دو برابر صادرات داشتهاند. مقدار صادرات تعاونیها، در مقایسه با کلیت صادرات غیرنفتی که به ارزش ۵۰ میلیارد دلار بوده است، نسبتاً کمتر است. با این حال، انتظار میرود که سهم صادرات تعاونیها در آینده افزایش یابد زیرا افزایش این سهم باعث بهبود بهرهوری و نقش مهمی در انتقال فرهنگ کشور خواهد داشت.
همچنین، آقای مسکنی اعلام کرد که اتاق تعاون ایران مدیریت مرکز تجاری در مسکو را بر عهده دارد و یک نمایشگاه در پاکستان برگزار کرده است. در این نمایشگاه، ۱۲ تعاونی دانش بنیان پس از ۷۰ سال در اسلام آباد گرد هم آمدهاند و دولت در این امر تسهیلکننده بوده است.
در بخش دیگری از سخنان خود، آقای مسکنی به توسعه اقتصاد تعاونی در کشورهای دیگر پرداخت. او اظهار داشت که در اسپانیا، تعاونیهای خانوادگی ۹۰ درصد تولیدات کشاورزی را تشکیل میدهند. همچنین، دو باشگاه معروف رئال مادرید و بارسلونا به صورت تعاونی اداره میشوند و هواداران آنها مالک برند آنها هستند. در آمریکا، شبکه برق روستایی توسط تعاونیهای برق اداره میشود و ارزش کار و ارزش اجتماعی عادلانه در تعاونیها مورد توجه قرار میگیرد.
وی ادامه داد: در حال حاضر ۳۶ شرکت بورسی،۱۳ شرکت غیربورسی و ۴۹ شرکت تعاونی داریم که در قالب سهام عدالت بالاترین سوددهی را دارند.میزان دارایی شرکتهای سهام عدالت بیشتر از میزان داراییهای وزارت کار در قالب شرکتهای شستا، تامین اجتماعی،صندوق بازنشستگی کشوری و صندوق بازنشستگی فولاد است ولی با وجود سرمایه بالا در سهام عدالت مردم در مدیریت آنها نقشی ندارند. در همایش اقتصاد تعاونی، رئیس جمهور دستور دادند که این مساله رسیدگی و مرتفع شود و مسئولیت پیگیری کار با کارگروه مربوطه در وزارت امور اقتصاد و دارایی است و وزیر اقتصاد اعلام کردند که این اتفاق خواهد افتاد تا مردم بهتر بتوانند داراییهایشان را مدیریت کنند.
