اتاق های بازرگانی و تجاری سازمان هایی هستند که به منظور حمایت از کسب و کارها و تقویت بخش خصوصی تشکیل شده‌اند. این اتاق ها با همکاری کارآفرینان، کسب و کارها، فعالین اقتصادی و صنعتگران در یک منطقه یا کشور تشکیل میشوند و وظیفه اصلی آنها حمایت از توسعه اقتصادی و تجاری است.
اتاق بازرگانی چیست؟
با توجه به ماده 2 قانون اتاق تجارت و بازرگانی و صنایع و معادن جمهوری اسلامی ایران، اتاق بازرگانی ایران یک موسسه غیرانتفاعی است که به عنوان یک شخصیت حقوقی مستقل و استقلال مالی است، تشکیل میشود. هدف اصلی این اتاق، ایجاد هماهنگی و همکاری بین بازرگانان و صاحبان صنایع و معادن در مراکز تجاری مهم کشور است. تشکیل این اتاق بر اساس تقاضای بازرگانان و پیشنهاد وزارت اقتصاد و با تصویب دولت برای هماهنگی فعالیتهای خود و برقراری ارتباط با نهادهای حکومتی جهت تأمین منافع بازرگانان بوجود می‌آید.
اتاق بازرگانی ایران، مسئولیت مدیریت دبیرخانه شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی را بر عهده دارد. این اتاق از 60 نماینده تشکیل شده است، که 40 نماینده آن از بخش خصوصی و 20 نماینده آن از سوی دولت انتخاب میشوند. اتاق بازرگانی ایران به عنوان یک سازمان نمایندگی معتبر، در تدوین سیاست‌ها و قوانین مرتبط با بخش خصوصی و تجارت در کشور نقش مهمی را ایفا می‌کند.
مهمترین اتاق های بازرگانی و تجاری در ایران
اتاق های بازرگانی و تجاری در ایران سازمان ها و نهادهایی هستند که به منظور حمایت از کسب و کارها و تاجران در سطح ملی و بین‌المللی تشکیل شده‌اند. این اتاق ها با همکاری کسب و کارها ، فعالین اقتصادی و صنعتگران، سعی در توسعه و پشتیبانی از بخش خصوصی و ایجاد شرایط مساعد برای تجارت و بازرگانی دارند.
در ایران، چندین اتاق بازرگانی و تجاری فعالیت می‌کنند، که مهمترین آنها عبارتند از:
اتاق اصناف ایران
این اتاق بازرگانی و تجاری برای نمایندگی از کسب و کارهای کوچک و متوسط و اصناف در ایران تشکیل شده است. اتاق اصناف ایران نقش مهمی در توسعه کسب و کارهای کوچک دارد و در تدوین سیاست‌ها و قوانین مرتبط با این بخش فعالیت می‌کند.
اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران
این اتاق بازرگانی و تجاری در پایتخت ایران، اتاق بازرگانی تهران فعالیت می‌کند و به عنوان یکی از بزرگترین اتاق های بازرگانی در ایران شناخته میشود. این اتاق خدمات مختلفی از جمله ارائه مشاوره، برگزاری نمایشگاهها و رویدادهای تجاری، و تسهیل در تجارت و صادرات ارائه می‌دهند.
مهمترین وظایف و فعالیتهای اتاق بازرگانی
این فعالیت‌ها تنها بخشی از فعالیتهای یک اتاق بازرگانی هستند و براساس نیازها و شرایط داخلی و بین‌المللی میتوانند تغییر کنند.
- ارائه تصمیمات: اتاق بازرگانی در کمیسیون‌های تخصصی به قوای سه‌گانه (دولت، مجلس و قوه قضاییه) تصمیمات خود را در جهت حمایت از بخش خصوصی و راه‌حل‌های مشکلات توسعه اقتصادی کشور ارائه می‌دهد و در مصوبات قانونی مطرح در دولت و مجلس اثرگذاری می‌کند.
- ارائه تسهیلات و کمک‌های فنی و اقتصادی: اتاق بازرگانی با همکاری سازمان سرمایه‌گذاری و کمک‌های فنی و اقتصادی ایران، تسهیلات و کمک‌های لازم را برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی ارائه می‌دهد.
- ارتباط با تشکل‌های اقتصادی: اتاق بازرگانی ایران ارتباط و همکاری خود را با انجمن‌ها و تشکل‌های اقتصادی برقرار می‌کند و اعضا را به عضویت در نهادهای مختلف معرفی می‌کند.
- همکاری با اتاقهای بازرگانی خارجی: اتاق بازرگانی ایران همکاری و ارتباط خود را با اتاقهای بازرگانی و صنایع و معادن سایر کشورها برقرار می‌کند.
- صدور مدارک و گواهی‌نامه‌ها: اتاق بازرگانی ایران وظیفه صدور و تمدید کارت بازرگانی، گواهی مبدأ، تایید اسناد تجاری و سایر مدارک مرتبط را برعهده دارد.
- خدمات مشاوره: اتاق بازرگانی ایران خدمات مشاوره در زمینههای مختلف اعم از سرمایه‌گذاری خارجی، حقوقی، مالیاتی، تامین اجتماعی، بازرگانی خارجی و قوانین و مقررات کشور را ارائه می‌دهد.
- ارائه خدمات بازاریابی و نمایشگاهی: اتاق بازرگانی ایران خدمات بازاریابی کالاهای صادراتی و ارائه تسهیلات جهت شرکت در نمایشگاههای داخلی و خارجی را فراهم می‌کند.
- اعزام و پذیرش هیات‌های تجاری: اتاق بازرگانی ایران هیات‌های تجاری را به خارج از کشور اعزام کرده و همچنین هیات‌های تجاری از خارج را دریافت می‌کند.
- آموزش و ارتقاء دانش: اتاق بازرگانی ایران برنامه‌های آموزشی و آموزش‌های تخصصی در زمینههای مختلف اقتصادی و تجاری برگزار می‌کند تا دانش و مهارت کسب و کارها را ارتقاء دهد.
- توسعه تجارت و صادرات: اتاق های بازرگانی و تجاری تلاش می‌کنند تا تجارت و صادرات را ترویج دهند. آنها میتوانند با برگزاری نمایشگاهها، ماموریت‌های تجاری، ارائه اطلاعات بازار خارجی و ارتباط با سفارتخانه‌ها و سازمان‌های بین‌المللی به توسعه صادرات و بازاریابی بین‌المللی کمک کنند.
- حل اختلافات تجاری: اتاق های بازرگانی و تجاری میتوانند در حل اختلافات و منازعات تجاری نقش داشته باشند. آنها معمولاً مکانیزم‌هایی را برای حل اختلافات فراهم می‌کنند، مانند تشکیل کمیته‌های داوری یا ارائه خدمات واسطه‌گری در رفع اختلافات.
- ارائه اطلاعات و آمار: اتاق های بازرگانی و تجاری اطلاعات و آمارهای مفیدی را درباره بازارها، صنایع و قوانین و مقررات مربوط به تجارت ارائه می‌دهند. این اطلاعات برای کسب و کارها و فعالین اقتصادی به عنوان منبعی قابل اعتماد و مهم برای تصمیم‌گیری استفاده میشود.
اتاقهای مشترک بازرگانی
با استناد به بندهای ” د ” و “ن ” ماده 5 قانون اتاق بازرگانی و صنایع و معادن و کشاورزی ایران مصوب 15/12/1369 و با اصلاحی 15/09/1373 و آیین نامه تشکیل و نظارت اتاق های مشترک بازرگانی ، صنایع ، معادن و کشاورزی اساسنامه اتاق مشترک تصویب گردید .
اتاق مشترک یک تشکل ملی، غیر انتفاعی ، غیر دولتی بت شده در اتاق ایارن با ماموریت توسعه فعالیت اقتصادی با کشور های مختلف می باشد که واجد شخصیت حقوقی مستقل است اما از حیث سیاست ها و مقررات تابع اتاق ایران می باشد .
اهداف و وظایف اتاقهای مشترک بازرگانی
اهداف و وظایف اتاق مشترک به شرح ذیل می باشد:
- کوشش در جهت گسترش ارتباطات و مراودات صاحبان صنایع و بازرگانان ایرانی و کشور مقابل در زمینه تجارت، صنعت، خدمات، کشاورزی، معدن و سایر امور مربوطه
- مطالعه و بررسی بمنظور فراهم آوردن زمینههای لازم برای سرمایهگذاریهای صنعتی و بازرگانی و معدنی و کشاورزی در دو کشور.
- جمع آوری و ارزیابی اطلاعات آماری و سایر مطالب سودمند در مورد مسایل بازرگانی
- صنعتی و اقتصادی دو کشور و قرار دادن این اطلاعات در اختیار متقاضیان ایرانی و کشور مقابل و همکاری با سازمانها و مقامات صلاحیتدار ایران و کشور مقابل به منظور تشویق و توسعه روابط اقتصادی بین دو کشور
- گسترش مبادله هیأتهای نمایندگی و اقتصادی بین دو کشور
- انتشار مجله و کتاب و جزوات و نرمافزار ، انتشار بولتن اطلاعاتی در زمینه توسعه روابط اقتصادی بین ایران و کشور مقابل حاوی قوانین و مقررات اقتصادی دو کشور و سایر مطالب مفید و مرتبط .
- مشارکت در برپایی و اداره نمایشگاهها و سایر فعالیتهای مشابه، در چهارچوب قوانین مربوط و کمک به مؤسسات، سازمانها و اشخاص حقیقی و حقوقی ایرانی و کشور مقابل علاقمند به شرکت در نمایشگاههای بین المللی که در ایران و کشور مقابل برگزار میشود.
- برگزاری گردهماییها و همایشها در زمینه توسعه روابط اقتصادی بین دو کشور. -5-8 همکاری و تشریک مساعی با اتاقهای متقابل در کشور مقابل.
- کوشش در جهت حل اختلافات ناشی از روابط اقتصادی بین اشخاص حقیقی و حقوقی ایران و کشور مقابل از طریق حکمیت و در صورت عدم توفیق، تشویق طرفین اختلاف به رفع اختلافات از طریق مرکز داوری اتاق ایران.
- اداره امور اتاق با رعایت مقررات این اساسنامه و با همکاری نزدیک با مقامات رسمی، سازمانها و مؤسسات ایرانی و کشور مقابل.
- انجام سایر اقداماتی که برای نیل به اهداف فوق ضروری است یا به آنها مربوط باشد.
عضویت در اتاق مشترک
عضویت بردو نوع است: عادی و افتخاری.
شرایط عضویت عادی در اتاق مشترک عبارت است از:
- داشتن کارت بازرگانی معتبر یا عضویت معتبر در یکی از اتاقهای بازرگانی و صنایع و معادن و کشاورزی ایران یا اتاق تعاون
- پرداخت ورودیه و حق عضویت اتاق مشترک
- پذیرش مفاد این اساسنامه و مقررات اتاق ایران
- اشخاص حقیقی یا حقوقی غیر مقیم مشروط بر اینکه از همتای خارجی اتاق مشترک، مستقر در کشور مقابل یا در صورت فقدان و یا عدم دسترسی به آن از یکی از اتاق های بازرگانی کشور مقابل، معرفی نامه اخذ و پس از تایید سفارت جمهوری اسلامی ایران در کشور …….و یا سفارت کشور …… در ایران ارایه نمایند میتوانند به عضویت اتاق مشترک درآیند.
- شخصیتهایی که در تحقق اهداف اتاق و پیشرفت مناسبات اقتصادی ایران و کشور مقابل خدمات فوقالعادهای انجام داده اند و یا میتوانند در آینده منشاء خدمات ارزندهای در این مورد باشند، به عضویت افتخاری اتاق دعوت میشوند.
- اعضای افتخاری بنا به پیشنهاد یکی از اعضای هیأت مدیره و با تصویب هیأت مدیره به عضویت پذیرفته میشوند. اعضای افتخاری دارای حق رأی نیستند، اما حق اظهارنظر مشورتی دارند و از پرداخت حق عضویت معاف میباشند.
- کلیه اعضای عادی دارای حقوق و وظایف یکسان هستند و حق عضویت سالانه خود را در زمان صدور یا تمدید کارت عضویت پرداخت مینمایند.
- هیات مدیره میتواند به علل زیر به عضویت هریک از اعضاء خاتمه دهد:
- عدم تمدید عضویت و خودداری عضو از پرداخت حق عضویت در موعد مقرر پس از دوبار اخطار کتبی که به فاصله 10 روز از طریق دبیرخانه اتاق مشترک باید انجام گیرد.
- عدم رعایت مقررات اساسنامه و مصوبات مجامع عمومی.
- عدم تمدید عضویت در اتاق های سراسر کشور.
- در صورت فوت، حجر، محرومیت از حقوق اجتماعی، محرومیت از عضویت اتاق ایران، تعلیق یا ابطال عضویت یا کارت بازرگانی، ورشکستگی، انحلال شخص حقوقی، عضویت در اتاق مشترک نیز خاتمه مییابد.
- در صورت خاتمه عضویت حق عضویت پرداخت شده مسترد نمیگردد.
لیست اتاقهای مشترک بازرگانی سال 1402
طبق اخرین امار در سال 1402 تعداد 32 اتاق مشترک فعال می باشند که در زیر اتاق های مشترک بازرگانی اورده شده است :
- اتاق مشترک ایران و شرق آفریقا
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و امارات متحده عربی
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و اوکراین
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و آلمان
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و کانادا
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و سوئد
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و اسپانیا
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و ترکیه
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و کره جنوبی
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و هلند
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و هند
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و یونان
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و جمهوری آذربایجان
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و قزاقستان
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و ترکمنستان
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و برزیل
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و پاکستان
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و کویت
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و اتریش
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و قطر
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و سوئیس
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و عمان
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و فرانسه
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و عراق
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و روسیه
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و چین
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و بلژیک
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و ایتالیا
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و انگلیس
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و افغانستان
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و استرالیا
- اتاق مشترک بازرگانی ایران و ارمنستان
منبع :