آشفتگی بازار نفت جهانی با تنش در تنگه هرمز و دریای سرخ

تنگه هرمز و دریای سرخ بازار جهانی نفت را به‌هم ریخت؛ قیمت لحظه‌ای نفت

قیمت جهانی نفت، هم‌زمان با تشدید تنش‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه و اختلال در مسیرهای صادراتی، با جهشی محسوس روبه‌رو شد. برنت حوالی 97.65 دلار و وست تگزاس اینترمدییت (WTI) نزدیک به 89.6 دلار معامله می‌شوند. افزایش ریسک‌های حمل‌ونقل دریایی و بیمه، به همراه نگرانی از وقفه‌های عرضه، محرک اصلی رشد قیمت‌ها بوده است.

به گزارش پول بانک، بازار جهانی نفت در نیمه اول معاملات روز 2 مرداد 1405، تحت تأثیر فزاینده‌ شدن قیمت‌ها از اوج‌های شب گذشته بود؛ اوجی که پس از موجی از شوک‌های ژئوپلیتیکی و سیگنال‌های قوی از تنگه‌های راهبردی به دست آمد و سطح ریسک را برای معامله‌گران بالا برد. در همین حال، نفت برنت پس از عبور موقت از کانال 102 دلار، اکنون پایین‌تر از 98 دلار ایستاده و نفت خام آمریکا (WTI) نیز بعد از لمس 93.5 دلار، قدری عقب نشسته است. اگرچه به کانال 80 دلاری بازگشته، بازار همچنان تحت تأثیر تنش‌های ژئوپلیتیک دریای سرخ و تنگه هرمز، تردیدهای گسترده درباره ظرفیت صادرات انرژی و اختلال‌های زنجیره‌ای قرار دارد.

جهش قیمت نفت زیر سایه ریسک‌های ژئوپلیتیک

مهم‌ترین محرک بازار نفت در روزهای اخیر، افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت مسیرهای حیاتی عرضه جهانی بوده است. ادامه حملات در آبراه‌های استراتژیک، فشار بر زنجیره حمل‌ونقل بین‌المللی را بیشتر کرده و هزینه‌های بیمه و کرایه کشتی‌ها را بالا برده است؛ پدیده‌ای که به‌سرعت در قیمت‌ها منعکس شد. در چنین حالی، دونالد ترامپ نیز با تأکید بر «حمله نظامی گسترده» علیه ایران و حوثی‌ها در پاسخ به حملات به کشتی‌رانی در دریای سرخ، بر شدت نگرانی‌ها درباره محدودیت‌های آتی عرضه افزود.

این مواضع پس از حمله نیروهای حوثی به دو نفتکش سعودی در دریای سرخ مطرح شد؛ مسیری که در شرایط فعلی، یکی از گلوگاه‌های مهم صادرات نفت خام و فرآورده‌ها به‌شمار می‌رود. همین محور، حالا بیشتر از گذشته در کانون توجه معامله‌گران نفت قرار گرفته است. اهمیت موضوع به‌ویژه زمانی پررنگ می‌شود که مسیرهای جایگزین محدودند و هر گونه تشدید درگیری می‌تواند به سرعت در توازن عرضه و تقاضا بازتاب یابد. همین موضوع باعث شده بازار، ریسک اختلال‌های حمل‌ونقل را در قیمت‌ها با شدت بیشتری قیمت‌گذاری کند.

نفت برنت و وست تگزاس چرا عقب نشستند؟

با وجود رشد شدید قیمت‌ها در طول هفته و ثبات اوج‌های جدید در معاملات شب گذشته، بخشی از بازار امروز شاهد فاز شناسایی سود شد. به‌ویژه با توجه به فشارهای احتمالی ناشی از ضعف اقتصادی چین، معامله‌گران بخشی از موقعیت‌های خرید خود را بستند و همین موضوع باعث شد برنت از بالای 102 دلار به زیر 98 دلار و WTI از 93.5 دلار به کانال 80 دلار بازگردد.

اما این افت روزانه لزوماً به‌معنای کاهش ماندگار نیست. بسیاری از ناظران می‌گویند با ماندگاری نگرانی‌های ژئوپلیتیک گسترده و اختلال‌های پرهزینه در مسیرهای تجاری، ریسک‌پریمیوم قیمت نفت در سطوح نسبتاً بالا باقی می‌ماند. همین واقعیت، چشم‌انداز بازگشت سریع قیمت‌ها به سطوح پیشین را محدود می‌کند.

اختلال در مسیرهای صادراتی؛ عامل کلیدی حمایت از قیمت نفت

افزون بر تنش‌های نظامی، بازار نفت با اختلال‌های عملیاتی در برخی مسیرهای صادراتی نیز روبه‌روست. از افزایش هزینه‌های حمل تا تأخیر در عبور نفتکش‌ها از آبراه‌های پرترافیک، همه و همه به کاهش انعطاف عرضه در کوتاه‌مدت دامن زده‌اند. در چنین شرایطی، حتی شایعه تغییر مسیر اجباری برخی کشتی‌ها، می‌تواند به‌سرعت در قیمت‌ها بازتاب پیدا کند و سمت عرضه را تحت فشار نگه دارد. از سوی دیگر، فعالان بازار هشدار می‌دهند هرگونه سیگنال تازه از بنادر منطقه، بیمه‌گران و شرکت‌های کشتیرانی بین‌المللی می‌تواند روندها را تشدید کند و زمینه نوسانات بیشتر را فراهم سازد.

در نهایت، رصد داده‌های حمل‌ونقل دریایی، گزارش‌های ذخایر و پیام‌های سیاستی قدرت‌های بزرگ برای معامله‌گران حیاتی است. تا زمانی که تنش‌ها در تنگه هرمز و دریای سرخ فروکش نکند، قیمت‌ها به ریسک‌های سمت عرضه حساس خواهند ماند و نوسان‌های مقطعی در سایه شناسایی سود، مانع از حفظ ریسک‌پریمیوم موجود نخواهد شد…