شامخ مهرماه به ۴۷.۴ سقوط کرد؛ رشد سفارشات جدید زیر فشار تورم
افت شامخ به ۴۷.۴ در مهرماه؛ سفارشات جدید قربانی انتظارات تورمی شدند
جدیدترین گزارش «شاخص مدیران خرید» (شامخ) برای مهرماه ۱۴۰۴ تصویری نگرانکننده و متناقض از اقتصاد ایران را نشان میدهد. شاخص کل اقتصاد با ثبت عدد ۴۷.۴، نشان داد که کسبوکارهای کشور برای نوزدهمین ماه متوالی در وضعیت «رکود» و انقباض قرار دارند. (هر عددی زیر ۵۰ به معنای رکود است).
اگرچه شیب این رکود نسبت به شهریورماه کمی ملایمتر شده، اما دلیل آن یک تناقض بزرگ است.
رشد صنعت زیر سایه ترس از تورم
نکته شگفتانگیز این گزارش، عملکرد بخش «صنعت» است. شامخ بخش صنعت با ثبت عدد ۵۳.۴، نه تنها از رکود خارج شده، بلکه به بالاترین سطح خود در ۲۰ ماه اخیر رسیده است.
اما این رونق صنعتی احتمالاً خبر خوبی نیست. کارشناسان معتقدند افزایش سفارشات جدید در کارخانهها، نه به دلیل بهبود واقعی اقتصاد، بلکه به دلیل شکلگیری انتظارات تورمی سنگین در ماههای آینده است. به عبارت سادهتر، کسبوکارها و مردم از ترس گرانتر شدن شدید کالاها در آینده، در حال پیشخرید و انبار کردن مواد اولیه و محصولات هستند.
چالشهای نگرانکننده: اشتغال و قیمتها
با وجود رونق در تولید صنعتی، وضعیت اشتغال همچنان بحرانی است. شاخص استخدام هم در کل اقتصاد و هم در بخش صنعت (برای دوازدهمین ماه متوالی) کاهشی بوده است. این یعنی کارخانهها حتی با وجود تولید بیشتر، همچنان در حال تعدیل نیرو یا عدم استخدام هستند.
همزمان، دو سیگنال بسیار نگرانکننده دیگر نیز ثبت شده است:
۱. قیمت مواد اولیه: این شاخص به بالاترین سطح خود در ۳۰ ماه اخیر (دو سال و نیم گذشته) رسیده است. ۲. قیمت محصولات نهایی: این شاخص نیز بیشترین رشد ۸ ماه اخیر را تجربه کرده است.
این دو آمار در کنار هم، زنگ خطر تشدید تورم در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ را به صدا درآوردهاند.
به طور خلاصه، در مهرماه، چهار مؤلفه از پنج مؤلفه اصلی شامخ (شامل سفارشات جدید، تولید، موجودی مواد اولیه و استخدام) در «کل اقتصاد» همچنان منفی بودهاند و رکود ادامه دارد.





دیدگاهتان را بنویسید